FAO, UNICEF, WFP ve WHO, açlık ve yetersiz beslenmeden kaynaklanan ölümleri azaltmak için derhal ateşkes ve engelsiz insani yardım erişimi çağrısını yineledi.
22 Ağustos 2025 tarihinde yayınlanan yeni Entegre Gıda Güvenliği Faz Sınıflandırması (IPC) analizine göre, Gazze'de yarım milyondan fazla insan, yaygın açlık, yoksulluk ve önlenebilir ölümlerle boğuşuyor. Kıtlık koşullarının önümüzdeki haftalarda Gazze Valiliği'nden Deyr el-Belah ve Han Yunus Valilikleri'ne de yayılması bekleniyor.
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), UNICEF, Birleşmiş Milletler Dünya Gıda Programı (WFP) ve Dünya Sağlık Örgütü (WHO), açlıkla ilgili ölümlerin artması, akut yetersiz beslenme düzeylerinin hızla kötüleşmesi ve yüz binlerce insanın günlerdir yiyecek bir şey bulamaması nedeniyle gıda tüketiminin düşmesi nedeniyle acil ve tam ölçekli bir insani müdahalenin son derece acil olduğunu sürekli ve topluca vurguladı.
Kuruluşlar, kıtlığın her ne pahasına olursa olsun durdurulması gerektiğini vurguladı. Hayat kurtarabilecek, engelsiz ve geniş çaplı bir insani müdahaleye olanak sağlamak için derhal ateşkes sağlanması ve çatışmanın sona erdirilmesi kritik öneme sahiptir. Kuruluşlar ayrıca, Gazze Şehri'nde yoğunlaşan bir askerî harekâtın ve çatışmanın tırmanmasının, kıtlık koşullarının halihazırda mevcut olduğu yerlerdeki siviller için daha yıkıcı sonuçlar doğuracağı tehdidinden de ciddi endişe duymaktadır. Birçok insan, özellikle hasta ve yetersiz beslenen çocuklar, yaşlılar ve engelliler, tahliye edilemeyebilir.
Eylül 2025 ayı sonuna kadar, Gazze Şeridi genelinde 640.000'den fazla kişi, 5. Aşama Gıda Güvensizliği olarak sınıflandırılan Felaket Düzeyinde Gıda Güvensizliği ile karşı karşıya kalacak. Bölgede 1,14 milyon kişi Acil Durum (4. Aşama Gıda Güvencesi) ve 396.000 kişi de Kriz (3. Aşama Gıda Güvencesi) koşullarında olacak. Kuzey Gazze'deki koşulların Gazze Şehri ile aynı veya daha kötü olduğu tahmin ediliyor. Ancak, sınırlı veriler, 5. Aşama Gıda Güvencesi sınıflandırmasını engellemiş ve değerlendirme ve yardım için erişime acil ihtiyaç olduğunu ortaya koymuştur. Refah, nüfusunun büyük ölçüde azaldığına dair göstergeler nedeniyle analiz edilmemiştir.
Kıtlığın sınıflandırılması, en uç kategorinin, üç kritik eşik -aşırı gıda yoksunluğu, akut yetersiz beslenme ve açlıkla ilişkili ölümler- aşıldığında tetiklendiği anlamına gelir. Son analiz, makul kanıtlara dayanarak bu kriterlerin karşılandığını teyit etmektedir.
Yaklaşık iki yıldır devam eden çatışma, tekrarlanan yerinden edilmeler ve insani yardıma erişimde yaşanan ciddi kısıtlamalar, gıda, su, tıbbi yardım, tarım, hayvancılık ve balıkçılığa destek gibi hizmetlere erişimde yaşanan tekrarlanan kesintiler ve engellerle birlikte sağlık, sanitasyon ve pazar sistemlerinin çökmesi, insanları açlığa sürükledi.
Gazze'de gıdaya erişim ciddi şekilde kısıtlı olmaya devam ediyor. Temmuz ayında, şiddetli açlık yaşayan hane sayısı Mayıs ayına kıyasla bölge genelinde iki katına, Gazze Şehri'nde ise üç kattan fazla arttı. Üç kişiden birinden fazlası (%39), günlerce aç kaldığını belirtti ve yetişkinler çocuklarını beslemek için düzenli olarak öğün atlıyor.
Gazze'deki çocuklar arasında yetersiz beslenme felaket boyutunda bir hızla artıyor. Sadece Temmuz ayında 12.000'den fazla çocuğun akut yetersiz beslendiği tespit edildi. Bu, şimdiye kadar kaydedilen en yüksek aylık rakam ve yıl başından bu yana altı kat artış anlamına geliyor. Bu çocukların neredeyse dörtte biri hem kısa hem de uzun vadeli etkileri olan en ölümcül form olan şiddetli akut yetersiz beslenmeden (SAM) muzdaripti.
Mayıs ayındaki son IPC Analizi'nden bu yana, Haziran 2026 sonuna kadar yetersiz beslenmeden ciddi ölüm riski altında olması beklenen çocuk sayısı 14.100'den 43.400'e üç katına çıktı. Benzer şekilde, hamile ve emziren kadınlar için tahmini vaka sayısı Mayıs ayındaki 17.000'den üç katına çıkarak 2026 ortasına kadar tehlikeli düzeylerde yetersiz beslenmeden muzdarip olması beklenen 55.000 kadına ulaştı. Etkisi açıkça görülüyor: Her beş bebekten biri erken veya düşük kilolu doğuyor.
Yeni değerlendirme, IPC'nin Gazze Şeridi'ndeki akut gıda güvensizliği ve akut yetersiz beslenmeyi analiz etmeye başlamasından bu yana en ciddi kötüleşmeyi bildiriyor ve Orta Doğu bölgesinde kıtlığın resmi olarak doğrulandığı ilk seferi işaret ediyor.
Temmuz ayından bu yana Gazze'ye giren gıda ve yardım malzemeleri biraz arttı, ancak ihtiyaca kıyasla çok yetersiz, tutarsız ve erişilemez kaldı.
Bu arada, bölgedeki ekili arazilerin yaklaşık %98'i hasarlı veya erişilemez durumda; bu da tarım sektörünü ve yerel gıda üretimini büyük ölçüde olumsuz etkiliyor ve her on kişiden dokuzu seri şekilde evlerinden edildi. Nakit sıkıntısı yaşanıyor, yardım operasyonları ciddi şekilde aksamaya devam ediyor ve artan çaresizlik nedeniyle çoğu BM kamyonu yağmalanıyor. Gıda fiyatları aşırı yüksek ve yemek pişirmek için yeterli yakıt, su, ilaç ve tıbbi malzeme bulunmuyor.
Gazze'nin sağlık sistemi ciddi şekilde kötüleşti, güvenli içme suyuna ve sanitasyon hizmetlerine erişim önemli ölçüde azaldı, çoklu ilaca dirençli enfeksiyonlar artıyor ve ishal, ateş, akut solunum yolu ve cilt enfeksiyonları gibi hastalık oranları çocuklarda endişe verici düzeyde yüksek.
Hayat kurtarıcı insani yardım operasyonlarını mümkün kılmak için BM Kuruluşları, ölümleri durdurmak, rehinelerin güvenli bir şekilde serbest bırakılmasını sağlamak ve Gazze genelindeki insanlara kitlesel yardım akışının engelsiz bir şekilde ulaşmasını sağlamak için acil ve sürdürülebilir bir ateşkesin önemini vurguladı. Daha fazla miktarda gıda yardımına, teslimat, dağıtım ve erişilebilirliğin yanı sıra barınak, yakıt, yemek pişirme gazı ve gıda üretim girdilerinin önemli ölçüde iyileştirilmesine acil ihtiyaç duyulduğunu vurguladılar. Sağlık sisteminin rehabilitasyonunu desteklemenin, birincil sağlık hizmetleri de dahil olmak üzere temel sağlık hizmetlerini sürdürmenin ve canlandırmanın ve Gazze'ye ve Gazze genelinde sağlık malzemelerinin sürekli teslimatını sağlamanın kritik öneme sahip olduğunu vurguladılar. Kıtlığın en kötü sonuçlarından kaçınılacaksa, ticari akışların, piyasa sistemlerinin, temel hizmetlerin ve yerel gıda üretiminin büyük ölçekte yeniden sağlanması da hayati önem taşıyor.
FAO Genel Direktörü QU Dongyu, "Gazze halkı hayatta kalmak için mümkün olan her yolu tüketti. Açlık ve yetersiz beslenme her gün can alıyor ve tarım arazilerinin, hayvancılığın, seraların, balıkçılık ve gıda üretim sistemlerinin yok edilmesi durumu daha da vahim hale getiriyor," dedi. "Şimdi önceliğimiz, büyük ölçekli gıda yardımına güvenli ve sürekli erişim olmalı. Gıdaya erişim bir ayrıcalık değil, temel bir insan hakkıdır."
WFP İcra Direktörü Cindy McCain, "Kıtlık uyarıları aylardır açıktı," dedi. "Şu anda acilen ihtiyaç duyulan şey, nerede olurlarsa olsunlar en çok ihtiyaç duyanlara ulaşacak bir yardım dalgası, daha güvenli koşullar ve kanıtlanmış dağıtım sistemleridir. Tam insani yardım erişimi ve ateşkes, hayat kurtarmak için kritik öneme sahip."
UNICEF İcra Direktörü Catherine Russell, "Kıtlık artık Gazze Valiliği'ndeki çocuklar için acı bir gerçek ve Deyr el-Belah ile Han Yunus'ta da yaklaşan bir tehdit," dedi. "Defalarca uyardığımız gibi, işaretler apaçık ortadaydı: bedenleri erimiş, ağlayamayacak veya yemek yiyemeyecek kadar zayıf çocuklar; açlıktan ve önlenebilir hastalıklardan ölen bebekler, çocuklarını besleyecek hiçbir şeyleri kalmamış ebeveynler kliniklere geliyor. Kaybedecek zaman yok. Acil bir ateşkes ve tam insani yardım erişimi sağlanmazsa kıtlık yayılacak ve daha fazla çocuk ölecek. Açlık sınırındaki çocuklar, UNICEF'in sağladığı özel tedavi edici beslenmeye ihtiyaç duyuyor."
DSÖ Genel Direktörü Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus "Ateşkes artık mutlak ve ahlaki bir zorunluluk," dedi. "Dünya, bu insan yapımı kıtlığın yol açtığı trajik ve gereksiz ölümlerin artışını izleyerek çok uzun süre bekledi. Yaygın yetersiz beslenme, ishal gibi yaygın ve genellikle hafif seyreden hastalıkların bile, özellikle çocuklar için ölümcül hale gelmesine neden oluyor. Aç ve bitkin sağlık çalışanları tarafından yönetilen sağlık sistemi bununla başa çıkamıyor. Gazze'ye hayat kurtarmak ve yetersiz beslenmeyi tersine çevirme sürecini başlatmak için acilen gıda ve ilaç tedarik edilmeli. Hastaneler, hastaları tedavi etmeye devam edebilmeleri için korunmalı. Yardım tıkanıklıkları sona ermeli ve iyileşmenin başlayabilmesi için barış yeniden sağlanmalı" dedi.
Kaynak: Ortak Basın Bülteni, Roma, Cenevre, New York, 22 Ağustos 2025, Haber Bekir Metin
22 Ağustos 2025 tarihinde yayınlanan yeni Entegre Gıda Güvenliği Faz Sınıflandırması (IPC) analizine göre, Gazze'de yarım milyondan fazla insan, yaygın açlık, yoksulluk ve önlenebilir ölümlerle boğuşuyor. Kıtlık koşullarının önümüzdeki haftalarda Gazze Valiliği'nden Deyr el-Belah ve Han Yunus Valilikleri'ne de yayılması bekleniyor.
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), UNICEF, Birleşmiş Milletler Dünya Gıda Programı (WFP) ve Dünya Sağlık Örgütü (WHO), açlıkla ilgili ölümlerin artması, akut yetersiz beslenme düzeylerinin hızla kötüleşmesi ve yüz binlerce insanın günlerdir yiyecek bir şey bulamaması nedeniyle gıda tüketiminin düşmesi nedeniyle acil ve tam ölçekli bir insani müdahalenin son derece acil olduğunu sürekli ve topluca vurguladı.
Kuruluşlar, kıtlığın her ne pahasına olursa olsun durdurulması gerektiğini vurguladı. Hayat kurtarabilecek, engelsiz ve geniş çaplı bir insani müdahaleye olanak sağlamak için derhal ateşkes sağlanması ve çatışmanın sona erdirilmesi kritik öneme sahiptir. Kuruluşlar ayrıca, Gazze Şehri'nde yoğunlaşan bir askerî harekâtın ve çatışmanın tırmanmasının, kıtlık koşullarının halihazırda mevcut olduğu yerlerdeki siviller için daha yıkıcı sonuçlar doğuracağı tehdidinden de ciddi endişe duymaktadır. Birçok insan, özellikle hasta ve yetersiz beslenen çocuklar, yaşlılar ve engelliler, tahliye edilemeyebilir.
Eylül 2025 ayı sonuna kadar, Gazze Şeridi genelinde 640.000'den fazla kişi, 5. Aşama Gıda Güvensizliği olarak sınıflandırılan Felaket Düzeyinde Gıda Güvensizliği ile karşı karşıya kalacak. Bölgede 1,14 milyon kişi Acil Durum (4. Aşama Gıda Güvencesi) ve 396.000 kişi de Kriz (3. Aşama Gıda Güvencesi) koşullarında olacak. Kuzey Gazze'deki koşulların Gazze Şehri ile aynı veya daha kötü olduğu tahmin ediliyor. Ancak, sınırlı veriler, 5. Aşama Gıda Güvencesi sınıflandırmasını engellemiş ve değerlendirme ve yardım için erişime acil ihtiyaç olduğunu ortaya koymuştur. Refah, nüfusunun büyük ölçüde azaldığına dair göstergeler nedeniyle analiz edilmemiştir.
Kıtlığın sınıflandırılması, en uç kategorinin, üç kritik eşik -aşırı gıda yoksunluğu, akut yetersiz beslenme ve açlıkla ilişkili ölümler- aşıldığında tetiklendiği anlamına gelir. Son analiz, makul kanıtlara dayanarak bu kriterlerin karşılandığını teyit etmektedir.
Yaklaşık iki yıldır devam eden çatışma, tekrarlanan yerinden edilmeler ve insani yardıma erişimde yaşanan ciddi kısıtlamalar, gıda, su, tıbbi yardım, tarım, hayvancılık ve balıkçılığa destek gibi hizmetlere erişimde yaşanan tekrarlanan kesintiler ve engellerle birlikte sağlık, sanitasyon ve pazar sistemlerinin çökmesi, insanları açlığa sürükledi.
Gazze'de gıdaya erişim ciddi şekilde kısıtlı olmaya devam ediyor. Temmuz ayında, şiddetli açlık yaşayan hane sayısı Mayıs ayına kıyasla bölge genelinde iki katına, Gazze Şehri'nde ise üç kattan fazla arttı. Üç kişiden birinden fazlası (%39), günlerce aç kaldığını belirtti ve yetişkinler çocuklarını beslemek için düzenli olarak öğün atlıyor.
Gazze'deki çocuklar arasında yetersiz beslenme felaket boyutunda bir hızla artıyor. Sadece Temmuz ayında 12.000'den fazla çocuğun akut yetersiz beslendiği tespit edildi. Bu, şimdiye kadar kaydedilen en yüksek aylık rakam ve yıl başından bu yana altı kat artış anlamına geliyor. Bu çocukların neredeyse dörtte biri hem kısa hem de uzun vadeli etkileri olan en ölümcül form olan şiddetli akut yetersiz beslenmeden (SAM) muzdaripti.
Mayıs ayındaki son IPC Analizi'nden bu yana, Haziran 2026 sonuna kadar yetersiz beslenmeden ciddi ölüm riski altında olması beklenen çocuk sayısı 14.100'den 43.400'e üç katına çıktı. Benzer şekilde, hamile ve emziren kadınlar için tahmini vaka sayısı Mayıs ayındaki 17.000'den üç katına çıkarak 2026 ortasına kadar tehlikeli düzeylerde yetersiz beslenmeden muzdarip olması beklenen 55.000 kadına ulaştı. Etkisi açıkça görülüyor: Her beş bebekten biri erken veya düşük kilolu doğuyor.
Yeni değerlendirme, IPC'nin Gazze Şeridi'ndeki akut gıda güvensizliği ve akut yetersiz beslenmeyi analiz etmeye başlamasından bu yana en ciddi kötüleşmeyi bildiriyor ve Orta Doğu bölgesinde kıtlığın resmi olarak doğrulandığı ilk seferi işaret ediyor.
Temmuz ayından bu yana Gazze'ye giren gıda ve yardım malzemeleri biraz arttı, ancak ihtiyaca kıyasla çok yetersiz, tutarsız ve erişilemez kaldı.
Bu arada, bölgedeki ekili arazilerin yaklaşık %98'i hasarlı veya erişilemez durumda; bu da tarım sektörünü ve yerel gıda üretimini büyük ölçüde olumsuz etkiliyor ve her on kişiden dokuzu seri şekilde evlerinden edildi. Nakit sıkıntısı yaşanıyor, yardım operasyonları ciddi şekilde aksamaya devam ediyor ve artan çaresizlik nedeniyle çoğu BM kamyonu yağmalanıyor. Gıda fiyatları aşırı yüksek ve yemek pişirmek için yeterli yakıt, su, ilaç ve tıbbi malzeme bulunmuyor.
Gazze'nin sağlık sistemi ciddi şekilde kötüleşti, güvenli içme suyuna ve sanitasyon hizmetlerine erişim önemli ölçüde azaldı, çoklu ilaca dirençli enfeksiyonlar artıyor ve ishal, ateş, akut solunum yolu ve cilt enfeksiyonları gibi hastalık oranları çocuklarda endişe verici düzeyde yüksek.
Hayat kurtarıcı insani yardım operasyonlarını mümkün kılmak için BM Kuruluşları, ölümleri durdurmak, rehinelerin güvenli bir şekilde serbest bırakılmasını sağlamak ve Gazze genelindeki insanlara kitlesel yardım akışının engelsiz bir şekilde ulaşmasını sağlamak için acil ve sürdürülebilir bir ateşkesin önemini vurguladı. Daha fazla miktarda gıda yardımına, teslimat, dağıtım ve erişilebilirliğin yanı sıra barınak, yakıt, yemek pişirme gazı ve gıda üretim girdilerinin önemli ölçüde iyileştirilmesine acil ihtiyaç duyulduğunu vurguladılar. Sağlık sisteminin rehabilitasyonunu desteklemenin, birincil sağlık hizmetleri de dahil olmak üzere temel sağlık hizmetlerini sürdürmenin ve canlandırmanın ve Gazze'ye ve Gazze genelinde sağlık malzemelerinin sürekli teslimatını sağlamanın kritik öneme sahip olduğunu vurguladılar. Kıtlığın en kötü sonuçlarından kaçınılacaksa, ticari akışların, piyasa sistemlerinin, temel hizmetlerin ve yerel gıda üretiminin büyük ölçekte yeniden sağlanması da hayati önem taşıyor.
FAO Genel Direktörü QU Dongyu, "Gazze halkı hayatta kalmak için mümkün olan her yolu tüketti. Açlık ve yetersiz beslenme her gün can alıyor ve tarım arazilerinin, hayvancılığın, seraların, balıkçılık ve gıda üretim sistemlerinin yok edilmesi durumu daha da vahim hale getiriyor," dedi. "Şimdi önceliğimiz, büyük ölçekli gıda yardımına güvenli ve sürekli erişim olmalı. Gıdaya erişim bir ayrıcalık değil, temel bir insan hakkıdır."
WFP İcra Direktörü Cindy McCain, "Kıtlık uyarıları aylardır açıktı," dedi. "Şu anda acilen ihtiyaç duyulan şey, nerede olurlarsa olsunlar en çok ihtiyaç duyanlara ulaşacak bir yardım dalgası, daha güvenli koşullar ve kanıtlanmış dağıtım sistemleridir. Tam insani yardım erişimi ve ateşkes, hayat kurtarmak için kritik öneme sahip."
UNICEF İcra Direktörü Catherine Russell, "Kıtlık artık Gazze Valiliği'ndeki çocuklar için acı bir gerçek ve Deyr el-Belah ile Han Yunus'ta da yaklaşan bir tehdit," dedi. "Defalarca uyardığımız gibi, işaretler apaçık ortadaydı: bedenleri erimiş, ağlayamayacak veya yemek yiyemeyecek kadar zayıf çocuklar; açlıktan ve önlenebilir hastalıklardan ölen bebekler, çocuklarını besleyecek hiçbir şeyleri kalmamış ebeveynler kliniklere geliyor. Kaybedecek zaman yok. Acil bir ateşkes ve tam insani yardım erişimi sağlanmazsa kıtlık yayılacak ve daha fazla çocuk ölecek. Açlık sınırındaki çocuklar, UNICEF'in sağladığı özel tedavi edici beslenmeye ihtiyaç duyuyor."
DSÖ Genel Direktörü Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus "Ateşkes artık mutlak ve ahlaki bir zorunluluk," dedi. "Dünya, bu insan yapımı kıtlığın yol açtığı trajik ve gereksiz ölümlerin artışını izleyerek çok uzun süre bekledi. Yaygın yetersiz beslenme, ishal gibi yaygın ve genellikle hafif seyreden hastalıkların bile, özellikle çocuklar için ölümcül hale gelmesine neden oluyor. Aç ve bitkin sağlık çalışanları tarafından yönetilen sağlık sistemi bununla başa çıkamıyor. Gazze'ye hayat kurtarmak ve yetersiz beslenmeyi tersine çevirme sürecini başlatmak için acilen gıda ve ilaç tedarik edilmeli. Hastaneler, hastaları tedavi etmeye devam edebilmeleri için korunmalı. Yardım tıkanıklıkları sona ermeli ve iyileşmenin başlayabilmesi için barış yeniden sağlanmalı" dedi.
Kaynak: Ortak Basın Bülteni, Roma, Cenevre, New York, 22 Ağustos 2025, Haber Bekir Metin
