BM Barış Gücü
Suriye, insani krizler ortasında belirsiz bir gelecekle karşı karşıya…
18 Aralık 2024 | Bekir Metin | BM Barış Gücü
Foto: UNICEF, Muhannad Aldhaher-Çocuklar aileleriyle birlikte Kuzey Suriye'deki Rakka'daki bir kabul merkezine geliyor. Kasım 2024 ayının sonundan bu yana bir milyondan fazla Suriyeli yerinden edildi.
Suriye, insani krizler ortasında rejimin çöküşünün ardından belirsiz bir gelecekle karşı karşıya
Birleşmiş Milletler (BM)'in üst düzey yetkilileri 17 Aralık 2024 Salı günü Güvenlik Konseyi'ne yaptıkları açıklamada, Beşar Esad rejiminin çöküşünden sadece 11 gün sonra tarihi bir kavşakta bulunan Suriye'nin, istikrarsız bir güvenlik durumu ve kötüleşen insani krizle boğuşan kırılgan bir umut ve kaos karışımıyla karşı karşıya olduğunu söylediler.
Suriye Özel Temsilcisi Geir Pedersen ve Acil Durum Yardım Koordinatörü Tom Fletcher, BM desteğini artırmak ve kapsayıcı ve güvenilir bir siyasi geçiş için çaba göstermek amacıyla önemli paydaşlarla görüşmelerde bulundukları Şam'dan video bağlantısıyla Büyükelçilere brifing verdiler.
İçinde bulunduğumuz dönemin barış ve yeniden yapılanma için nadir bir fırsat sunduğunu ancak aynı zamanda risklerle dolu olduğunu vurguladılar.
Bir dönüm noktası
Sayın Pedersen, 54 yıllık Esad rejiminin dramatik sonunu ülke ve halkı için önemli bir an olarak nitelendirdi. Hem Suriyeliler hem de uluslararası toplum tarafından dikkatli bir yönetime ihtiyaç duyulduğunu vurguladı.
"Suriyeliler arasında bu yeni durumun kendilerine ait olduğu, meşru özlemlerini gerçekleştirme zamanının geldiği yönünde derin ve ortak bir duygu var" dedi.
"Ancak birçoğu gelecek konusunda endişeli. Önümüzdeki zorluklar çok büyük."
BM Güvenlik Konsey üyelerine, rejimin düşüşünün, Hayat Tahrir el-Şam (HTS) liderliğindeki silahlı bir koalisyon olan Askeri Harekât Komutanlığı'nın hızlı ilerlemelerini takip ettiğini söyledi. Kendini Suriye Kurtuluş Hükümeti olarak adlandıran yetkililerden oluşan bir geçici otorite iktidarı devraldı.
Bölgesel güç mücadeleleri
Sayın Pedersen ayrıca Suriye genelinde devam eden gerginliğe dikkat çekerek, silahlı muhalif grupların ve bölgesel güç mücadelelerinin istikrarsızlaştırma tehdidi oluşturduğunu söyledi.
Halep'in bazı mahalleleri de dahil olmak üzere Kuzeydoğu Suriye, ABD destekli Suriye Demokratik Güçleri'nin (SDG) kontrolü altında kalmaya devam ediyor. ABD ile Türkiye arasında Fırat Nehri boyunca beş günlük ateşkes sona erdi ve askeri yığınaklar ve artan gerginlik raporları geldi.
"Böyle bir tırmanış felaketle sonuçlanabilir " uyarısında bulundu.
Golan'daki durum
Suriye'nin güneybatısındaki BM Barış Gücü (UNDOF)'nin, ayrılık bölgesindeki birçok noktada İsrail Savunma Kuvvetleri'ni (IDF) gözlemlemesi, gerginliği daha da artırdı.
Çok sayıda medya kuruluşunun haberine göre, İsrail birlikleri Suriye topraklarına doğru kilometrelerce ilerledi ve Suriye genelindeki askeri tesislere, teçhizata ve malzemelere yüzlerce hava saldırısı düzenlendi. İsrail, bu saldırıları savunma amaçlı bir önlem olarak niteledi.
Sayın Pedersen, İsrail'in Golan'daki yerleşim yerlerini genişletme planlarına ilişkin haberlere de atıfta bulunarak, "Bu tür saldırılar, hırpalanmış sivil nüfusu daha fazla riske atıyor ve düzenli bir siyasi geçiş umutlarını zayıflatıyor" dedi.
“İsrail, işgal altındaki Suriye Golan'ında yasadışı olan tüm yerleşim faaliyetlerini durdurmalı. Toprak bütünlüğüne yönelik saldırılar durdurulmalıdır” diye vurguladı.
Suriye'nin kurumlarını koruyun
BM Suriye Özel Temsilcisi Sayın Pedersen, Suriye'nin üç temel zorluğunu şöyle sıraladı: Devam eden düşmanlıklar, yoğun insani ve ekonomik ihtiyaçlar ve güvenilir bir siyasi geçişe duyulan ihtiyaç.
Devlet kurumlarının korunması, kapsayıcı bir yönetim süreci oluşturulması ve özgür ve adil seçimlerin sağlanmasının önemini vurguladı; Bunların hepsi Güvenlik Konseyi'nin 2254 (2015) sayılı kararının kritik bileşenleridir.
"İnandırıcı ve kapsayıcı temeller üzerine inşa edilmezse istikrar uzun sürmez. Şimdi o temelleri inşa etme zamanı" dedi.
Çarpıcı insani ihtiyaçlar
BM Acil Durum Yardım Koordinatörü Tom Fletcher de bu endişeleri dile getirerek, uzun süredir devam eden çatışmanın yarattığı insani bedelin, son dönemdeki çalkantılarla daha da ağırlaştığını vurguladı.
Suriye, son dönemdeki dramatik olaylardan önce bile dünyanın en büyük insani krizlerinden biriydi; 17 milyondan fazla insan (nüfusun yüzde 70'i) yardıma muhtaç durumdaydı.
Tom Fletcher, "Son tırmanış bu ihtiyaçları daha da artırdı" diye söyledi. İki haftadan kısa bir sürede bir milyondan fazla Suriyeli yerinden edildi, en az 80 çocuk da dahil olmak üzere yüzlerce sivil öldürüldü veya yaralandı.
Yıllarca süren çatışmalar nedeniyle zaten yok olan temel hizmetler durma noktasına geldi ve okullar, sağlık tesisleri ve yardım operasyonları kötüleşti. Ayrıca, ticaret yollarının bozulması ve sınır kapatmaları nedeniyle gıda, yakıt ve malzemede kritik kıtlıklar yaşandığına dair raporlar var.
Durumu hafifletmek için yardım çabalarının büyük çapta artırılması yönünde çaba sarf ettiğini belirten yetkili, Şam'daki geçici yetkililerin çatışma hatları ve sınırlar boyunca insani yardım teslimatlarını kolaylaştırmayı taahhüt ettiğini sözlerine ekledi.
Gerekli fonlar
Ayrıca, yardım operasyonlarını finanse etmek için kaynaklara acilen ihtiyaç duyulmaktadır. Suriye için 2024 insani yardım çağrısı, yalnızca iki hafta kala gereksinimlerinin üçte birinden azını alarak en yetersiz desteklenenlerden biridir.
BM ise kritik öneme sahip, hayat kurtarıcı insani yardım çalışmalarını desteklemek için Merkezi Acil Müdahale Fonu'ndan (CERF) 32 milyon dolar ayırdı.
Sayın Fletcher uluslararası toplumu da aynı şeyi yapmaya çağırdı. “Şimdi Suriye halkına yatırım yapmanın, değişen ihtiyaçlara cevap verebilmemiz için esnek fonları desteklemenin zamanıdır... Ayrıca, Üye Devletlerin Suriye'nin yeniden inşası, insani desteğe olan bağımlılığın azaltılması ve temel hizmetlerin sürdürülmesi için kalkınma desteği üzerinde çalışmasının tam zamanıdır” dedi.
Kaynak: BM Haberleri, Şam, ve New York, 17 Aralık 2024
Suriye, insani krizler ortasında rejimin çöküşünün ardından belirsiz bir gelecekle karşı karşıya
Birleşmiş Milletler (BM)'in üst düzey yetkilileri 17 Aralık 2024 Salı günü Güvenlik Konseyi'ne yaptıkları açıklamada, Beşar Esad rejiminin çöküşünden sadece 11 gün sonra tarihi bir kavşakta bulunan Suriye'nin, istikrarsız bir güvenlik durumu ve kötüleşen insani krizle boğuşan kırılgan bir umut ve kaos karışımıyla karşı karşıya olduğunu söylediler.
Suriye Özel Temsilcisi Geir Pedersen ve Acil Durum Yardım Koordinatörü Tom Fletcher, BM desteğini artırmak ve kapsayıcı ve güvenilir bir siyasi geçiş için çaba göstermek amacıyla önemli paydaşlarla görüşmelerde bulundukları Şam'dan video bağlantısıyla Büyükelçilere brifing verdiler.
İçinde bulunduğumuz dönemin barış ve yeniden yapılanma için nadir bir fırsat sunduğunu ancak aynı zamanda risklerle dolu olduğunu vurguladılar.
Bir dönüm noktası
Sayın Pedersen, 54 yıllık Esad rejiminin dramatik sonunu ülke ve halkı için önemli bir an olarak nitelendirdi. Hem Suriyeliler hem de uluslararası toplum tarafından dikkatli bir yönetime ihtiyaç duyulduğunu vurguladı.
"Suriyeliler arasında bu yeni durumun kendilerine ait olduğu, meşru özlemlerini gerçekleştirme zamanının geldiği yönünde derin ve ortak bir duygu var" dedi.
"Ancak birçoğu gelecek konusunda endişeli. Önümüzdeki zorluklar çok büyük."
BM Güvenlik Konsey üyelerine, rejimin düşüşünün, Hayat Tahrir el-Şam (HTS) liderliğindeki silahlı bir koalisyon olan Askeri Harekât Komutanlığı'nın hızlı ilerlemelerini takip ettiğini söyledi. Kendini Suriye Kurtuluş Hükümeti olarak adlandıran yetkililerden oluşan bir geçici otorite iktidarı devraldı.
Bölgesel güç mücadeleleri
Sayın Pedersen ayrıca Suriye genelinde devam eden gerginliğe dikkat çekerek, silahlı muhalif grupların ve bölgesel güç mücadelelerinin istikrarsızlaştırma tehdidi oluşturduğunu söyledi.
Halep'in bazı mahalleleri de dahil olmak üzere Kuzeydoğu Suriye, ABD destekli Suriye Demokratik Güçleri'nin (SDG) kontrolü altında kalmaya devam ediyor. ABD ile Türkiye arasında Fırat Nehri boyunca beş günlük ateşkes sona erdi ve askeri yığınaklar ve artan gerginlik raporları geldi.
"Böyle bir tırmanış felaketle sonuçlanabilir " uyarısında bulundu.
Golan'daki durum
Suriye'nin güneybatısındaki BM Barış Gücü (UNDOF)'nin, ayrılık bölgesindeki birçok noktada İsrail Savunma Kuvvetleri'ni (IDF) gözlemlemesi, gerginliği daha da artırdı.
Çok sayıda medya kuruluşunun haberine göre, İsrail birlikleri Suriye topraklarına doğru kilometrelerce ilerledi ve Suriye genelindeki askeri tesislere, teçhizata ve malzemelere yüzlerce hava saldırısı düzenlendi. İsrail, bu saldırıları savunma amaçlı bir önlem olarak niteledi.
Sayın Pedersen, İsrail'in Golan'daki yerleşim yerlerini genişletme planlarına ilişkin haberlere de atıfta bulunarak, "Bu tür saldırılar, hırpalanmış sivil nüfusu daha fazla riske atıyor ve düzenli bir siyasi geçiş umutlarını zayıflatıyor" dedi.
“İsrail, işgal altındaki Suriye Golan'ında yasadışı olan tüm yerleşim faaliyetlerini durdurmalı. Toprak bütünlüğüne yönelik saldırılar durdurulmalıdır” diye vurguladı.
Suriye'nin kurumlarını koruyun
BM Suriye Özel Temsilcisi Sayın Pedersen, Suriye'nin üç temel zorluğunu şöyle sıraladı: Devam eden düşmanlıklar, yoğun insani ve ekonomik ihtiyaçlar ve güvenilir bir siyasi geçişe duyulan ihtiyaç.
Devlet kurumlarının korunması, kapsayıcı bir yönetim süreci oluşturulması ve özgür ve adil seçimlerin sağlanmasının önemini vurguladı; Bunların hepsi Güvenlik Konseyi'nin 2254 (2015) sayılı kararının kritik bileşenleridir.
"İnandırıcı ve kapsayıcı temeller üzerine inşa edilmezse istikrar uzun sürmez. Şimdi o temelleri inşa etme zamanı" dedi.
Çarpıcı insani ihtiyaçlar
BM Acil Durum Yardım Koordinatörü Tom Fletcher de bu endişeleri dile getirerek, uzun süredir devam eden çatışmanın yarattığı insani bedelin, son dönemdeki çalkantılarla daha da ağırlaştığını vurguladı.
Suriye, son dönemdeki dramatik olaylardan önce bile dünyanın en büyük insani krizlerinden biriydi; 17 milyondan fazla insan (nüfusun yüzde 70'i) yardıma muhtaç durumdaydı.
Tom Fletcher, "Son tırmanış bu ihtiyaçları daha da artırdı" diye söyledi. İki haftadan kısa bir sürede bir milyondan fazla Suriyeli yerinden edildi, en az 80 çocuk da dahil olmak üzere yüzlerce sivil öldürüldü veya yaralandı.
Yıllarca süren çatışmalar nedeniyle zaten yok olan temel hizmetler durma noktasına geldi ve okullar, sağlık tesisleri ve yardım operasyonları kötüleşti. Ayrıca, ticaret yollarının bozulması ve sınır kapatmaları nedeniyle gıda, yakıt ve malzemede kritik kıtlıklar yaşandığına dair raporlar var.
Durumu hafifletmek için yardım çabalarının büyük çapta artırılması yönünde çaba sarf ettiğini belirten yetkili, Şam'daki geçici yetkililerin çatışma hatları ve sınırlar boyunca insani yardım teslimatlarını kolaylaştırmayı taahhüt ettiğini sözlerine ekledi.
Gerekli fonlar
Ayrıca, yardım operasyonlarını finanse etmek için kaynaklara acilen ihtiyaç duyulmaktadır. Suriye için 2024 insani yardım çağrısı, yalnızca iki hafta kala gereksinimlerinin üçte birinden azını alarak en yetersiz desteklenenlerden biridir.
BM ise kritik öneme sahip, hayat kurtarıcı insani yardım çalışmalarını desteklemek için Merkezi Acil Müdahale Fonu'ndan (CERF) 32 milyon dolar ayırdı.
Sayın Fletcher uluslararası toplumu da aynı şeyi yapmaya çağırdı. “Şimdi Suriye halkına yatırım yapmanın, değişen ihtiyaçlara cevap verebilmemiz için esnek fonları desteklemenin zamanıdır... Ayrıca, Üye Devletlerin Suriye'nin yeniden inşası, insani desteğe olan bağımlılığın azaltılması ve temel hizmetlerin sürdürülmesi için kalkınma desteği üzerinde çalışmasının tam zamanıdır” dedi.
Kaynak: BM Haberleri, Şam, ve New York, 17 Aralık 2024
