Ana içeriğe geç

80. BM Genel Kurulu

Çin Devlet Konseyi Başbakanı Li Qiang, BM Genel Kurulu’nda Konuştu.

27 Eylül 2025  |  Bekir Metin  | 
Çin Başbakanı Li Qiang, 26 Eylül 2025 tarihinde 80. BM Genel Kurul toplantısında konuştu.

Birleşmiş Milletler'in son 80 yılının "işkence dolu ama amaçlı" olduğunu söyledi. Barış ve kalkınma, tüm ülkelerin halklarının en güçlü özlemleridir ve mevcut neslin seslerini yükseltmesi gerekmektedir. Dayanışma ve işbirliği, insan ilerlemesinin en güçlü itici güçleridir. "Dayanışma herkesi yükseltirken, bölünme herkesi aşağı çeker" dedi. Önümüzdeki yol engebeli olabilir, ancak tüm ülkeler iyi niyetle birleşip iş birliği yaptığında, her türlü ters rüzgâra dayanabilecek muazzam bir güç olurlar. Adalet ve hakkaniyet, uluslararası toplumun benimsediği en önemli değerlerdir. Güç, hakkı dikte ettiğinde, dünya "bölünme ve gerileme riskiyle karşı karşıya kalır". Özellikle büyük ülkelerin, çıkarlarını gözetirken adaleti savunmaları gerektiğini savundu.

Dünyanın, tek taraflılığın yeniden ortaya çıktığı yeni bir çalkantı ve dönüşüm dönemine girdiğini vurguladı. Bir zamanlar etkili olan uluslararası sistem, "üzücü ve endişe verici" sonuçlarla sürekli olarak bozuluyor. "İnsanlık bir kez daha bir yol ayrımına geldi," diyen Çin Devlet Başbakanı, dünyanın BM kurucularının ateşli tutkusunun tarihe karışmasına nasıl izin verebileceğini sordu. "Neden başladığınızı asla unutmayın, böylece misyonunuzu başarabilirsiniz" sözünü hatırlatarak, "Birlikte kesinlikle daha iyi bir gelecek yaratabiliriz" diye konuştu. Çin'in Küresel Yönetişim Girişimi, egemen eşitlik ilkelerini vurgular; çok taraflılığı uygular, insan merkezli bir yaklaşım benimser, gerçek eylemlere odaklanır ve daha adil, eşitlikçi bir yönetişim sistemine giden bir yol sunar. Ülkesi, küresel barışı ve kalkınmayı teşvik etmek için koordinasyon sağlamaya ve etkili eylemlerde bulunmaya hazırdır.

"Tüm ülkeler aynı küresel köyün parçasıdır ve güvenlik için birbirlerine güvenirler," diyen Çin, Başbakanı tüm ülkelerin meşru güvenlik endişelerine saygı duyulması ve farklılıkların diyalog yoluyla barışçıl bir şekilde çözülmesi gerektiğini ekledi. Çin, BM barış gücü bütçesine en büyük katkıyı yapan ve BM Daimî Konsey Üyeleri arasında en büyük barış gücü sağlayıcısıdır. Ukrayna ve Filistin-İsrail çatışması konusunda barış görüşmelerini desteklemeye devam edecektir. İş birliğinin yeniden canlandırılması ve kazan-kazan sonuçlarının elde edilmesi gerektiğini belirten Çin, gümrük vergilerinin artırılması gibi tek taraflı ve korumacı önlemlerin küresel büyümenin yavaşlamasının başlıca nedenlerinden biri olduğunu belirtti. Çıkarların birleşmesini belirlemek ve genişletmek, evrensel olarak faydalı ve kapsayıcı ekonomik küreselleşmeyi teşvik etmek ve aynı yönde hareket ederek birbirimizin başarılı olmasına yardımcı olmak için daha yakın iş birliği çağrısında bulundu. Çin, kapılarını dünyaya açmak ve gümrük vergilerini düşürmek de dahil olmak üzere küresel kalkınmaya istikrarlı bir şekilde katkıda bulunmuştur.

Her medeniyetin saygıyı hak ettiğini söyleyen Li Qiang, "medeniyet üstünlüğü" takıntısının yalnızca daha fazla bölünme ve çatışmaya yol açtığını vurguladı. Kapsayıcı bir tutum benimsemek, daha fazla fikir birliği ve kolektif güç oluşturmanın kesin bir yoludur. Önümüzdeki beş yıl içinde Çin, diğer gelişmekte olan ülkeler için kültür ve medeniyet alanında 50 kalkınma iş birliği programı yürütecek ve medeniyetler arası diyalog ve ilerleme üzerine 200 tematik eğitim ve seminer programına ev sahipliği yapacaktır. İklim değişikliği konusunda, ülkelerin ortak ancak farklılaştırılmış sorumlulukları üstlenmeleri ve Paris Anlaşması'nın etkili bir şekilde uygulanmasını teşvik etmeleri gerektiğini söyledi. Yapay zekâ (YZ) ve biyo-üretim gibi teknolojiler hızla ilerledikçe, insan merkezli kalkınma, iyi ve adil faydalar için teknoloji çağrısında bulundu. Kuralların ve yönetişimin hızla güçlendirilmesi gerektiğini de sözlerine ekleyen Li, ülkesinin en büyük ve en hızlı büyüyen yenilenebilir enerji sistemine sahip olduğunu ve Küresel YZ Yönetişim Girişimi'ni önerdiğini vurguladı.

Kaynak: 80. BM Genel Kurulu’ndaki Konuşma, 26 Eylül 2025, https://gadebate.un.org/en/80/china