Doha-Katar
Doha İkinci Dünya Sosyal Kalkınma Zirvesi: “İnsanlara ve barışa yatırım yapmayı” konuştu
6 Kasım 2025 | Bekir Metin | Doha-Katar
Foto: BM Fotoğrafı: İkinci Dünya Sosyal Kalkınma Zirvesi Genel Kurulu (Katar-Doha, 5 Kasım 2025)
Doha'da 5 Kasım 2025 tarihinde devam eden İkinci Dünya Sosyal Kalkınma Zirvesi'nde hükümetler, sosyal koruma, eşitlik ve barışa öncelik verilmediği ve siyasi ve mali taahhütlerle desteklenmediği takdirde küresel ilerlemenin durma riskiyle karşı karşıya olduğu konusunda uyarıda bulundular.
Tüm bölgelerden gelen delegeler, sosyal adalet ve barışın birbirinden ayrılamaz olduğunu yineleyerek, daha güçlü güvenlik ağları, yoksulluğun azaltılması ve insan haklarına dayalı politikalar çağrısında bulundu. 1995 tarihli Kopenhag Zirvesi'nden otuz yıl sonra, birçok kişi eğitim, ortalama yaşam süresi ve yoksulluğun azaltılmasında önemli kazanımlar elde edildiğini belirtti; ancak süregelen eşitsizlikler, gençler, kadınlar ve ötekileştirilmiş topluluklar için fırsatları hâlâ kısıtlıyorlar.
Milletler ilerlemeyi ve zorlukları vurguluyor
Güney Afrika, sosyal korumayı nüfusunun yaklaşık yüzde 44'üne genişlettiğini bildirdi ancak gençler arasında işsizliğin devam ettiğini ve engelli bireylere yönelik engellerin bulunduğunu belirtti.
Brezilya, açlığın siyasi bir tercih olduğunu vurgulayarak, 2023'ten bu yana 24,4 milyon insanın açlıktan, 7,6 milyon insanın da yoksulluktan kurtulmasını sağlayan son programlara atıfta bulundu.
Gambiya ve Saint Lucia, özellikle kadınlar ve gençler için sağlık, konut, emeklilik ve eğitime odaklanan insan odaklı stratejiler açıkladı.
Angola, gıda güvenliğini artırmak için su ürünleri kooperatifleri kuran 1,7 milyon savunmasız aileyi destekleyen ulusal bir nakit transfer programını vurguladı.
Birçok Avrupa ve Asya ülkesi, evrensel hizmetlerin önemini vurguladı. Finlandiya ve Litvanya, sağlık hizmetlerine, çocuk bakımına ve eğitime erişimin güveni ve sosyal uyumu güçlendirdiğini söylerken, Singapur, aileleri ve toplum ağlarını kalkınma modelinin merkezinde yer aldığını belirtti.
Sosyal ilerlemenin finansmanı
Birçok ülke, borç yüklerinin, yüksek borçlanma maliyetlerinin ve sermayeye sınırlı erişimin insanlara yatırım yapma kabiliyetlerini kısıtladığını vurguladı. Bir grup ülke adına Şili, tüm devletleri ve BM sistemini, Doha taahhütlerinin uygulanması için gelecek yıla kadar pratik yöntemler belirlemeye çağırdı.
Çatışmanın insani maliyeti
Filistin, Lübnan ve İran'dan gelen heyetler, çatışma, işgal ve yaptırımların toplumsal ilerlemenin temellerini aşındırdığını söyledi. Filistin temsilcisi, Gazze'deki ev ve ailelerin yıkımını şöyle anlattı: "Sürdürülebilir barış, tüm Filistinliler için sosyal adalet ve onurla başlar."
Kazanımları takip etmek, boşlukları belirlemek
Son yuvarlak masa toplantısında yetkililer ve uzmanlar daha net izleme çerçeveleri ve hedefli yatırımlar çağrısında bulundu.
Togo daha adil bir küresel finans sistemi çağrısında bulundu.
Katar, "Sosyal yatırımın bir maliyet değil, istikrar ve büyümenin itici gücü olduğuna" inandığını söyledi.
Save the Children, delegelere ilerlemenin gençler için elde edilen sonuçlarla değerlendirileceğini hatırlattı: "Çocukları her şeyden önce her sözümüzü yerine getirdiğimizde görevimizi yaptığımızı anlıyoruz"
Birlikte ilerlemek
BM Genel Sekreter Yardımcısı Amina Mohammed, yaptığı açılış konuşmasında, kolektif ve eylem çağrısında bulunarak, "Bizi bu noktaya getiren yaklaşımlarla devam edemeyiz" ve kademeli değişimin yeterli olmadığını söyledi: "Gerçek ilerleme ancak tüm cephelerde birlikte ilerlediğimiz zaman gerçekleşir" dedi.
Kaynak: BM Basın Açıklaması, Doha-Katar, 5 Kasım 2025
Gayri resmi tercüme ve Haber: Bekir Metin, DSÖ Türkiye Eski Temsilcisi, Ankara, 6 Kasım 2025
Doha'da 5 Kasım 2025 tarihinde devam eden İkinci Dünya Sosyal Kalkınma Zirvesi'nde hükümetler, sosyal koruma, eşitlik ve barışa öncelik verilmediği ve siyasi ve mali taahhütlerle desteklenmediği takdirde küresel ilerlemenin durma riskiyle karşı karşıya olduğu konusunda uyarıda bulundular.
Tüm bölgelerden gelen delegeler, sosyal adalet ve barışın birbirinden ayrılamaz olduğunu yineleyerek, daha güçlü güvenlik ağları, yoksulluğun azaltılması ve insan haklarına dayalı politikalar çağrısında bulundu. 1995 tarihli Kopenhag Zirvesi'nden otuz yıl sonra, birçok kişi eğitim, ortalama yaşam süresi ve yoksulluğun azaltılmasında önemli kazanımlar elde edildiğini belirtti; ancak süregelen eşitsizlikler, gençler, kadınlar ve ötekileştirilmiş topluluklar için fırsatları hâlâ kısıtlıyorlar.
Milletler ilerlemeyi ve zorlukları vurguluyor
Güney Afrika, sosyal korumayı nüfusunun yaklaşık yüzde 44'üne genişlettiğini bildirdi ancak gençler arasında işsizliğin devam ettiğini ve engelli bireylere yönelik engellerin bulunduğunu belirtti.
Brezilya, açlığın siyasi bir tercih olduğunu vurgulayarak, 2023'ten bu yana 24,4 milyon insanın açlıktan, 7,6 milyon insanın da yoksulluktan kurtulmasını sağlayan son programlara atıfta bulundu.
Gambiya ve Saint Lucia, özellikle kadınlar ve gençler için sağlık, konut, emeklilik ve eğitime odaklanan insan odaklı stratejiler açıkladı.
Angola, gıda güvenliğini artırmak için su ürünleri kooperatifleri kuran 1,7 milyon savunmasız aileyi destekleyen ulusal bir nakit transfer programını vurguladı.
Birçok Avrupa ve Asya ülkesi, evrensel hizmetlerin önemini vurguladı. Finlandiya ve Litvanya, sağlık hizmetlerine, çocuk bakımına ve eğitime erişimin güveni ve sosyal uyumu güçlendirdiğini söylerken, Singapur, aileleri ve toplum ağlarını kalkınma modelinin merkezinde yer aldığını belirtti.
Sosyal ilerlemenin finansmanı
Birçok ülke, borç yüklerinin, yüksek borçlanma maliyetlerinin ve sermayeye sınırlı erişimin insanlara yatırım yapma kabiliyetlerini kısıtladığını vurguladı. Bir grup ülke adına Şili, tüm devletleri ve BM sistemini, Doha taahhütlerinin uygulanması için gelecek yıla kadar pratik yöntemler belirlemeye çağırdı.
Çatışmanın insani maliyeti
Filistin, Lübnan ve İran'dan gelen heyetler, çatışma, işgal ve yaptırımların toplumsal ilerlemenin temellerini aşındırdığını söyledi. Filistin temsilcisi, Gazze'deki ev ve ailelerin yıkımını şöyle anlattı: "Sürdürülebilir barış, tüm Filistinliler için sosyal adalet ve onurla başlar."
Kazanımları takip etmek, boşlukları belirlemek
Son yuvarlak masa toplantısında yetkililer ve uzmanlar daha net izleme çerçeveleri ve hedefli yatırımlar çağrısında bulundu.
Togo daha adil bir küresel finans sistemi çağrısında bulundu.
Katar, "Sosyal yatırımın bir maliyet değil, istikrar ve büyümenin itici gücü olduğuna" inandığını söyledi.
Save the Children, delegelere ilerlemenin gençler için elde edilen sonuçlarla değerlendirileceğini hatırlattı: "Çocukları her şeyden önce her sözümüzü yerine getirdiğimizde görevimizi yaptığımızı anlıyoruz"
Birlikte ilerlemek
BM Genel Sekreter Yardımcısı Amina Mohammed, yaptığı açılış konuşmasında, kolektif ve eylem çağrısında bulunarak, "Bizi bu noktaya getiren yaklaşımlarla devam edemeyiz" ve kademeli değişimin yeterli olmadığını söyledi: "Gerçek ilerleme ancak tüm cephelerde birlikte ilerlediğimiz zaman gerçekleşir" dedi.
Kaynak: BM Basın Açıklaması, Doha-Katar, 5 Kasım 2025
Gayri resmi tercüme ve Haber: Bekir Metin, DSÖ Türkiye Eski Temsilcisi, Ankara, 6 Kasım 2025
