İklim Finansmanı COP
COP29 iklim görüşmeleri bütçesi görüşülerek kabul edildi…
27 Kasım 2024 | Bekir Metin | İklim Finansmanı COP
UNFCC Foto: C-Kiara Değeri, Azerbaycan'ın Bakü kentinde düzenlenen BM iklim konferansı COP29'daki genel kurul salonunun geniş açılı görüntüsü.
COP29 iklim görüşmeleri yıllık 300 milyar dolarlık taahhütle sona erdi, Guterres anlaşmayı 'üzerine inşa edilecek bir temel' olarak nitelendirdi.
Zengin ülkeler, BM iklim görüşmeleri 24 Kasım 2024 Pazar sabahı Bakü'de tartışmalı bir şekilde sona ererken, iklim değişikliğine karşı küresel mücadeleye yılda en az 300 milyar dolar katkıda bulunma sözü verdi. 1 trilyon doların üzerinde yardım talep eden gelişmekte olan ülkeler, anlaşmayı "hakaret" olarak nitelendirdi ve iklim krizinin karmaşıklıklarını gerçekten ele almak için ihtiyaç duydukları hayati kaynakları sağlamadığını savundu.
İki hafta süren (11-24 Kasım 2024 tarihleri arasında) yoğun müzakerelerin ardından, resmen BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin (UNFCCC) 29. Taraflar Konferansı olan COP29'daki delegeler, bu finansmanı yıllık olarak sağlamayı ve genel iklim finansmanı hedefinin "2035 yılına kadar en az 1,3 trilyon dolara" ulaşmasını kabul etti.
Ülkeler ayrıca BM destekli küresel karbon piyasası için kurallar konusunda da anlaştılar. Bu piyasa, karbon kredilerinin ticaretini kolaylaştıracak, ülkeleri emisyonları azaltmaya ve iklim dostu projelere yatırım yapmaya teşvik edecektir.
Azerbaycan'ın başkenti Bakü'deki devasa stadyumda 11 Kasım'dan bu yana devam eden zirve mücadelesi, iki uzatmaya gidilmesiyle sonuçlanan önemli mücadeleler arasında yer aldı .
COP29'da atılan diğer adımlar şunlardır:
Cinsiyet ve iklim değişikliğine odaklanan bir programın genişletilmesi ve en az gelişmiş ülkelerin ulusal uyum planlarını yürütmelerine destek sağlanmasına ilişkin anlaşma.
Bu zirveye 'İklim Finansmanı COP' adı verilmişti ve tüm ülkelerden temsilciler yeni, daha yüksek bir iklim finansmanı hedefi belirlemeyi amaçlıyordu.
Hedef veya yeni toplu niceliksel hedef (NCQG), 2025 yılında sona ermesi beklenen mevcut 100 milyar dolarlık hedefin yerini alacaktır.
COP29'un kapanış günlerinde, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerden müzakere heyetleri nihai bir anlaşma konusunda çıkmaza girerken, en az gelişmiş ülkeler ve Küçük Ada Devletleri İttifakı'nın (AOIS) temsilcilerinin görüşmelerden çekildiği bildirildi.
“Daha iddialı bir sonuç”
BM Genel Sekreteri António Guterres, sonuca tepki göstererek, COP29'da bir anlaşmanın 1,5 derecelik sınırın korunması için kesinlikle elzem olduğunu söylerken, "Karşı karşıya olduğumuz büyük zorluğun üstesinden gelmek için hem finans hem de azaltma konusunda daha iddialı bir sonuç umuyordum" dedi.
Ancak devam etti, bu anlaşma üzerine inşa edilecek bir temel sağlıyor dedi ve ekledi: Tam ve zamanında yerine getirilmeli. Taahhütler hızla paraya dönüşmeli. Tüm ülkeler bu yeni hedefin en üst noktasına ulaşılmasını sağlamak için bir araya gelmeli" ifadesinde bulundu.
Birçok savunmasız ülke için bu, bir umut ışığı anlamına geliyor; ancak yalnızca taahhütler hızlı bir eyleme dönüşürse. Genel Sekreter, "Taahhütler hızla paraya dönüşmeli" diyerek, tüm ülkeleri yeni finansal hedefin üst sınırına ulaşmak için birlikte çalışmaya çağırdı.
Finansın ötesinde, COP29 emisyon azaltma hedeflerindeki önceki kazanımlar, enerji geçişinin hızlanması ve karbon piyasaları konusunda uzun zamandır beklenen bir anlaşma üzerine inşa edildi. Bu başarılar, müzakereleri rayından çıkarma tehdidinde bulunan "belirsiz ve bölünmüş bir jeopolitik manzaraya" rağmen geldi.
BM Genel Sekreteri, müzakerecileri ortak zemin buldukları için takdir ederek, "Paris Anlaşması’ na odaklanan çok taraflılığın en zor konularda bile bir yol bulabileceğini gösterdiniz" dedi.
“İnsanlığın sigorta poliçesi”
BM İklim Değişikliği Yürütme Sekreteri Simon Stiell, COP29'da kabul edilen yeni finans hedefini " insanlık için bir sigorta poliçesi " olarak nitelendirdi.
"Bu anlaşma temiz enerji patlamasının büyümesini sağlayacak ve milyarlarca hayatı koruyacak. Tüm ülkelerin cesur iklim eyleminin muazzam faydalarından yararlanmasına yardımcı olacak: daha fazla iş, daha güçlü büyüme, herkes için daha ucuz ve daha temiz enerji. Ancak herhangi bir sigorta poliçesi gibi - yalnızca primler tam ve zamanında ödenirse işe yarar" dedi.
Hiçbir ülkenin istediği her şeyi elde edemediğini ve dünyanın Bakü'den yapılacak dağ gibi bir iş ile ayrıldığını kabul etti. "Bu yüzden, zafer turları atmanın zamanı değil. Hedeflerimizi belirlemeli ve gelecek yıl COP30'a ev sahipliği yapacak olan Brezilya'nın doğu Amazon bölgesindeki Belém yolunda çabalarımızı iki katına çıkarmalıyız."
“Zayıf, aşağılayıcı anlaşma”
Bazı delegasyonlar anlaşmayı alkışlarken, Bolivya ve Nijerya da dahil olmak üzere gelişmekte olan ülkelerden pek çok kişi, "hakaret edici derecede düşük" bir finansman hedefi olduğunu ileri sürdükleri ve üzerinde anlaşılan metnin geçen yıl Dubai'de düzenlenen COP28'de ülkeleri "fosil yakıtlardan uzaklaşmaya" çağıran bir anlaşmaya önemli bir katkı sağlamadığı gerekçesiyle derin hayal kırıklıklarını dile getirdi.
Hindistan temsilcisi yeni hedefi sert bir dille eleştirerek, bunu "cüzi bir miktar" olarak nitelendirdi ve "Gelişmiş ülkelerden çok daha yüksek bir hedef bekliyoruz iklim değişikliği gibi ciddi bir sorundan kurtulacağımıza dair güven vermiyor" diye vurguladı.
Küçük ada ülkelerinden oluşan bir gruptan bir temsilci şunları söyledi: "Bu COP29 sona erdikten sonra, gün batımına doğru yelken açamayız. Kelimenin tam anlamıyla batıyoruz" ve konferansın sonucu, "savunmasız ülkelerimizin gelişmiş ülkelere kıyasla ne kadar farklı bir gemide olduğunu" vurguladı.
Sierra Leone temsilcisi, Afrika ülkelerinin sonuçtan hayal kırıklığına uğradığını, bunun "gelişmiş ülkelerin iyi niyet eksikliğine işaret ettiğini" söyledi. Gerçekten de 300 milyar dolarlık anlaşma "bilimin gösterdiğinin dörtte birinden daha azdı ve bir iklim felaketini önlemek için zar zor yeterliydi" dedi.
Avrupa Birliği heyetinden bir temsilci, farklı bir tonla, yeni iklim finansmanı hedefinin "masaya çok daha fazla özel para getireceğini ve ihtiyacımız olan şeyin bu olduğunu söyledi ve bu fonlarla 1,3 trilyonluk hedefe ulaşacağımızdan eminiz” dedi.
Kaynak: BM Haberleri, Azerbaycan-Bakü, 24 Kasım 2024. Haber Bekir Metin, Ankara, 27 Kasım 2024
COP29 iklim görüşmeleri yıllık 300 milyar dolarlık taahhütle sona erdi, Guterres anlaşmayı 'üzerine inşa edilecek bir temel' olarak nitelendirdi.
Zengin ülkeler, BM iklim görüşmeleri 24 Kasım 2024 Pazar sabahı Bakü'de tartışmalı bir şekilde sona ererken, iklim değişikliğine karşı küresel mücadeleye yılda en az 300 milyar dolar katkıda bulunma sözü verdi. 1 trilyon doların üzerinde yardım talep eden gelişmekte olan ülkeler, anlaşmayı "hakaret" olarak nitelendirdi ve iklim krizinin karmaşıklıklarını gerçekten ele almak için ihtiyaç duydukları hayati kaynakları sağlamadığını savundu.
İki hafta süren (11-24 Kasım 2024 tarihleri arasında) yoğun müzakerelerin ardından, resmen BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin (UNFCCC) 29. Taraflar Konferansı olan COP29'daki delegeler, bu finansmanı yıllık olarak sağlamayı ve genel iklim finansmanı hedefinin "2035 yılına kadar en az 1,3 trilyon dolara" ulaşmasını kabul etti.
Ülkeler ayrıca BM destekli küresel karbon piyasası için kurallar konusunda da anlaştılar. Bu piyasa, karbon kredilerinin ticaretini kolaylaştıracak, ülkeleri emisyonları azaltmaya ve iklim dostu projelere yatırım yapmaya teşvik edecektir.
Azerbaycan'ın başkenti Bakü'deki devasa stadyumda 11 Kasım'dan bu yana devam eden zirve mücadelesi, iki uzatmaya gidilmesiyle sonuçlanan önemli mücadeleler arasında yer aldı .
COP29'da atılan diğer adımlar şunlardır:
Cinsiyet ve iklim değişikliğine odaklanan bir programın genişletilmesi ve en az gelişmiş ülkelerin ulusal uyum planlarını yürütmelerine destek sağlanmasına ilişkin anlaşma.
Bu zirveye 'İklim Finansmanı COP' adı verilmişti ve tüm ülkelerden temsilciler yeni, daha yüksek bir iklim finansmanı hedefi belirlemeyi amaçlıyordu.
Hedef veya yeni toplu niceliksel hedef (NCQG), 2025 yılında sona ermesi beklenen mevcut 100 milyar dolarlık hedefin yerini alacaktır.
COP29'un kapanış günlerinde, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerden müzakere heyetleri nihai bir anlaşma konusunda çıkmaza girerken, en az gelişmiş ülkeler ve Küçük Ada Devletleri İttifakı'nın (AOIS) temsilcilerinin görüşmelerden çekildiği bildirildi.
“Daha iddialı bir sonuç”
BM Genel Sekreteri António Guterres, sonuca tepki göstererek, COP29'da bir anlaşmanın 1,5 derecelik sınırın korunması için kesinlikle elzem olduğunu söylerken, "Karşı karşıya olduğumuz büyük zorluğun üstesinden gelmek için hem finans hem de azaltma konusunda daha iddialı bir sonuç umuyordum" dedi.
Ancak devam etti, bu anlaşma üzerine inşa edilecek bir temel sağlıyor dedi ve ekledi: Tam ve zamanında yerine getirilmeli. Taahhütler hızla paraya dönüşmeli. Tüm ülkeler bu yeni hedefin en üst noktasına ulaşılmasını sağlamak için bir araya gelmeli" ifadesinde bulundu.
Birçok savunmasız ülke için bu, bir umut ışığı anlamına geliyor; ancak yalnızca taahhütler hızlı bir eyleme dönüşürse. Genel Sekreter, "Taahhütler hızla paraya dönüşmeli" diyerek, tüm ülkeleri yeni finansal hedefin üst sınırına ulaşmak için birlikte çalışmaya çağırdı.
Finansın ötesinde, COP29 emisyon azaltma hedeflerindeki önceki kazanımlar, enerji geçişinin hızlanması ve karbon piyasaları konusunda uzun zamandır beklenen bir anlaşma üzerine inşa edildi. Bu başarılar, müzakereleri rayından çıkarma tehdidinde bulunan "belirsiz ve bölünmüş bir jeopolitik manzaraya" rağmen geldi.
BM Genel Sekreteri, müzakerecileri ortak zemin buldukları için takdir ederek, "Paris Anlaşması’ na odaklanan çok taraflılığın en zor konularda bile bir yol bulabileceğini gösterdiniz" dedi.
“İnsanlığın sigorta poliçesi”
BM İklim Değişikliği Yürütme Sekreteri Simon Stiell, COP29'da kabul edilen yeni finans hedefini " insanlık için bir sigorta poliçesi " olarak nitelendirdi.
"Bu anlaşma temiz enerji patlamasının büyümesini sağlayacak ve milyarlarca hayatı koruyacak. Tüm ülkelerin cesur iklim eyleminin muazzam faydalarından yararlanmasına yardımcı olacak: daha fazla iş, daha güçlü büyüme, herkes için daha ucuz ve daha temiz enerji. Ancak herhangi bir sigorta poliçesi gibi - yalnızca primler tam ve zamanında ödenirse işe yarar" dedi.
Hiçbir ülkenin istediği her şeyi elde edemediğini ve dünyanın Bakü'den yapılacak dağ gibi bir iş ile ayrıldığını kabul etti. "Bu yüzden, zafer turları atmanın zamanı değil. Hedeflerimizi belirlemeli ve gelecek yıl COP30'a ev sahipliği yapacak olan Brezilya'nın doğu Amazon bölgesindeki Belém yolunda çabalarımızı iki katına çıkarmalıyız."
“Zayıf, aşağılayıcı anlaşma”
Bazı delegasyonlar anlaşmayı alkışlarken, Bolivya ve Nijerya da dahil olmak üzere gelişmekte olan ülkelerden pek çok kişi, "hakaret edici derecede düşük" bir finansman hedefi olduğunu ileri sürdükleri ve üzerinde anlaşılan metnin geçen yıl Dubai'de düzenlenen COP28'de ülkeleri "fosil yakıtlardan uzaklaşmaya" çağıran bir anlaşmaya önemli bir katkı sağlamadığı gerekçesiyle derin hayal kırıklıklarını dile getirdi.
Hindistan temsilcisi yeni hedefi sert bir dille eleştirerek, bunu "cüzi bir miktar" olarak nitelendirdi ve "Gelişmiş ülkelerden çok daha yüksek bir hedef bekliyoruz iklim değişikliği gibi ciddi bir sorundan kurtulacağımıza dair güven vermiyor" diye vurguladı.
Küçük ada ülkelerinden oluşan bir gruptan bir temsilci şunları söyledi: "Bu COP29 sona erdikten sonra, gün batımına doğru yelken açamayız. Kelimenin tam anlamıyla batıyoruz" ve konferansın sonucu, "savunmasız ülkelerimizin gelişmiş ülkelere kıyasla ne kadar farklı bir gemide olduğunu" vurguladı.
Sierra Leone temsilcisi, Afrika ülkelerinin sonuçtan hayal kırıklığına uğradığını, bunun "gelişmiş ülkelerin iyi niyet eksikliğine işaret ettiğini" söyledi. Gerçekten de 300 milyar dolarlık anlaşma "bilimin gösterdiğinin dörtte birinden daha azdı ve bir iklim felaketini önlemek için zar zor yeterliydi" dedi.
Avrupa Birliği heyetinden bir temsilci, farklı bir tonla, yeni iklim finansmanı hedefinin "masaya çok daha fazla özel para getireceğini ve ihtiyacımız olan şeyin bu olduğunu söyledi ve bu fonlarla 1,3 trilyonluk hedefe ulaşacağımızdan eminiz” dedi.
Kaynak: BM Haberleri, Azerbaycan-Bakü, 24 Kasım 2024. Haber Bekir Metin, Ankara, 27 Kasım 2024
