Foto: Unsplash/Nathan Hurst-Aşırı sıcaklar dünya genelinde milyonlarca insanı etkiliyor.
Dünya Meteoroloji Örgütü'nün (WMO) 8 Ağustos 2025 tarihinde yayınladığı rapora göre, aşırı sıcaklar dünya genelinde rekor seviyelere ulaşırken, orman yangınları ve kötü hava kalitesi krizi daha da kötüleştiriyor.
Aşırı sıcaklıklar, 2000-2019 yılları arasında her yıl yaklaşık 489 bin kişinin ısı kaynaklı ölümüne neden oldu; bunların yüzde 36'sı Avrupa'da, yüzde 45'i ise Asya'da meydana geldi.
Sıcaklığın sağlık üzerindeki etkileri, yoğun şehir alanlarının kırsal çevrelerine kıyasla aşırı ısınması anlamına gelen 'kentsel ısı adası etkisi' nedeniyle şehirlerde özellikle şiddetlidir ve kentleşme devam ettikçe sorunlar daha da büyümektedir.
Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), 21. yüzyıldaki sıcaklıkların arttığı bir dönemde, Temmuz 2025'in, 2023 ve 2024'ten sonra kaydedilen en sıcak üçüncü Temmuz ayı olduğunu vurguladı.
Avrupa sıcak hava dalgası
Rekor kıran temmuz ayında, sıcak hava dalgaları özellikle İsveç ve Finlandiya'yı etkiledi; bu ülkelerde sıcaklıklar alışılmadık derecede uzun süre 30 santigrat derecenin (86 Fahrenheit) üzerine çıktı.
Güneydoğu Avrupa’da sıcak hava dalgaları ve orman yangınlarıyla karşı karşıya kaldı; Türkiye'de ulusal düzeyde yeni bir yüksek sıcaklık olan 50,5 santigrat derece (122,9 Fahrenheit derece) kaydedildi.
Asya, Kuzey Afrika, Amerika Birleşik Devletleri
Asya'da Temmuz ayında sıcaklıklar en çok Himalayalar, Çin ve Japonya'da ortalamanın üzerine çıktı, aşırı sıcaklar Ağustos ayında da devam etti.
5 Ağustos'a kadar geçen haftada Batı Asya, Güney Orta Asya, ABD'nin güneybatısı, Kuzey Afrika'nın büyük bölümü ve Güney Pakistan'da sıcaklıklar 42 santigrat dereceyi (107 Fahrenheit derece) aştı; bazı bölgelerde ise 45 santigrat dereceyi (114 Fahrenheit derece) aştı.
Dünya'da sıcaklıkların doruk noktasına ulaştığı Temmuz ayı haritası (8.8.2025)
Özellikle İran'ın güneybatısı ve Irak'ın doğu kesimlerinde 50 santigrat derecenin (122 Fahrenheit) üzerine çıkan aşırı sıcaklıklar elektrik ve su teminini, eğitimi ve iş gücünü aksattı.
Fas, 4 Ağustos haftasında 47 santigrat dereceye (116 Fahrenheit derece) kadar sıcaklık uyarısı yayınladı.
Kore ayrıca Çin'in bazı bölgelerinde istasyon sıcaklık rekorları kırılırken yaygın sıcaklık uyarıları yayınladı.
Japonya'da 5 Ağustos'ta 41,8 santigrat derece (107,2 Fahrenheit derece) ile yeni bir ulusal sıcaklık rekoru kırıldı ve bir hafta önce kırılan 41,2 santigrat derecelik rekor kırıldı.
İleriye bakmak
Pekin'deki Dünya Meteoroloji Merkezi, önümüzdeki haftaya bakıldığında sıcak hava dalgalarının aynı bölgelerde, İber Yarımadası'nda ve Kuzey Meksika'da da devam edeceğini öngörüyor.
Bu bölgelerde en yüksek sıcaklıkların 38 ila 40 santigrat derece (100,4 ila 104 Fahrenheit derece) arasında olması beklenirken, Suudi Arabistan, Irak, İran, Kuzey Afrika ve ABD'nin güneybatı kesimlerinde sıcaklığın 45 santigrat dereceyi (113 Fahrenheit derece) aşması bekleniyor.
Kanada'daki orman yangınları
Kanada, 6,6 milyon hektarlık alanın yandığı, kayıtlara geçen en kötü orman yangını sezonlarından birini yaşarken, duman gökyüzünü kirletti ve Temmuz sonu ile Ağustos başında ABD'nin kuzey eyaletlerinde ve birçok eyalette hava kalitesinin düşmesine neden oldu.
Kanada'daki yangınlardan çıkan dumanlar bu yaz iki kez Atlantik'i aşarak 5-7 Ağustos 2025 tarihleri arasında Batı Avrupa'nın, Haziran ayı sonlarında ise Orta ve Güney Avrupa'nın semalarını etkiledi.
Kıbrıs, Yunanistan ve Türkiye'de tahliyeleri zorunlu kılan ve can kaybına yol açan orman yangınları yaşandı. ABD'de ise Arizona'daki Büyük Kanyon Milli Parkı'nda çıkan orman yangını, bu simgesel alandaki turizmi aksattı.
'Artık bir bahane değil'
WMO Genel Sekreter Yardımcısı Ko Barrett, "Aşırı sıcaklar bazen sessiz katil olarak adlandırılıyor, ancak günümüz bilimi, verileri ve teknolojileriyle sessizlik artık bir mazeret değil. Aşırı sıcaklardan kaynaklanan her ölüm önlenebilir" dedi.
Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), " Herkes İçin Erken Uyarılar" girişimi kapsamında sıcaklık erken uyarı sistemlerini güçlendirmek için çalışmaktadır. Küresel ve yerel ortaklarla iş birliği içinde, ülkelerin sıcaklık-sağlık eylem planları geliştirmelerine ve risk altındaki nüfusların zamanında uyarı almasını sağlamalarına yardımcı olmaktadır.
WMO ayrıca, ekonomik ve sosyal politikalar aracılığıyla ısı etkilerini azaltmak için küresel iş birliğini artırmayı amaçlayan Genel Sekreter'in Aşırı Sıcaklık Eylem Çağrısını destekleyen on BM kuruluşundan biridir. 2015 Paris İklim Anlaşması uyarınca, küresel ısınmayı sanayi öncesi seviyelerin 1,5 santigrat derece üzerinde sınırlamak temel odak noktalarından biridir.
Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) ve Dünya Sağlık Örgütü'nün (WHO) tahminlerine göre, yalnızca 57 ülkede ısı-sağlık uyarı sistemlerinin yaygınlaştırılması, yılda yaklaşık 100.000 hayat kurtarabilir.
DSÖ-WMO İklim ve Sağlık Ortak Programı lideri ve Küresel Isı-Sağlık Bilgi Ağı'nın (GHHIN) eş lideri Joy Shumake-Guillemot, "Ağımız, önümüzdeki yıllarda aşırı sıcaklıkları daha da kötüleştirecek olan iklim değişikliğine uyum sağlama yarışında hiçbir topluluğun geride kalmaması için bilimi, politikayı ve eylemi birbirine bağlıyor" dedi.
"Bu sadece bir iklim sorunu değil, aynı zamanda bir halk sağlığı acil durumudur" diye sözlerini tamamladı.
Kaynak: BM Haberleri, WHO-WMO, New York, 10 Ağustos 2025
Dünya Meteoroloji Örgütü'nün (WMO) 8 Ağustos 2025 tarihinde yayınladığı rapora göre, aşırı sıcaklar dünya genelinde rekor seviyelere ulaşırken, orman yangınları ve kötü hava kalitesi krizi daha da kötüleştiriyor.
Aşırı sıcaklıklar, 2000-2019 yılları arasında her yıl yaklaşık 489 bin kişinin ısı kaynaklı ölümüne neden oldu; bunların yüzde 36'sı Avrupa'da, yüzde 45'i ise Asya'da meydana geldi.
Sıcaklığın sağlık üzerindeki etkileri, yoğun şehir alanlarının kırsal çevrelerine kıyasla aşırı ısınması anlamına gelen 'kentsel ısı adası etkisi' nedeniyle şehirlerde özellikle şiddetlidir ve kentleşme devam ettikçe sorunlar daha da büyümektedir.
Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), 21. yüzyıldaki sıcaklıkların arttığı bir dönemde, Temmuz 2025'in, 2023 ve 2024'ten sonra kaydedilen en sıcak üçüncü Temmuz ayı olduğunu vurguladı.
Avrupa sıcak hava dalgası
Rekor kıran temmuz ayında, sıcak hava dalgaları özellikle İsveç ve Finlandiya'yı etkiledi; bu ülkelerde sıcaklıklar alışılmadık derecede uzun süre 30 santigrat derecenin (86 Fahrenheit) üzerine çıktı.
Güneydoğu Avrupa’da sıcak hava dalgaları ve orman yangınlarıyla karşı karşıya kaldı; Türkiye'de ulusal düzeyde yeni bir yüksek sıcaklık olan 50,5 santigrat derece (122,9 Fahrenheit derece) kaydedildi.
Asya, Kuzey Afrika, Amerika Birleşik Devletleri
Asya'da Temmuz ayında sıcaklıklar en çok Himalayalar, Çin ve Japonya'da ortalamanın üzerine çıktı, aşırı sıcaklar Ağustos ayında da devam etti.
5 Ağustos'a kadar geçen haftada Batı Asya, Güney Orta Asya, ABD'nin güneybatısı, Kuzey Afrika'nın büyük bölümü ve Güney Pakistan'da sıcaklıklar 42 santigrat dereceyi (107 Fahrenheit derece) aştı; bazı bölgelerde ise 45 santigrat dereceyi (114 Fahrenheit derece) aştı.
Dünya'da sıcaklıkların doruk noktasına ulaştığı Temmuz ayı haritası (8.8.2025)Özellikle İran'ın güneybatısı ve Irak'ın doğu kesimlerinde 50 santigrat derecenin (122 Fahrenheit) üzerine çıkan aşırı sıcaklıklar elektrik ve su teminini, eğitimi ve iş gücünü aksattı.
Fas, 4 Ağustos haftasında 47 santigrat dereceye (116 Fahrenheit derece) kadar sıcaklık uyarısı yayınladı.
Kore ayrıca Çin'in bazı bölgelerinde istasyon sıcaklık rekorları kırılırken yaygın sıcaklık uyarıları yayınladı.
Japonya'da 5 Ağustos'ta 41,8 santigrat derece (107,2 Fahrenheit derece) ile yeni bir ulusal sıcaklık rekoru kırıldı ve bir hafta önce kırılan 41,2 santigrat derecelik rekor kırıldı.
İleriye bakmak
Pekin'deki Dünya Meteoroloji Merkezi, önümüzdeki haftaya bakıldığında sıcak hava dalgalarının aynı bölgelerde, İber Yarımadası'nda ve Kuzey Meksika'da da devam edeceğini öngörüyor.
Bu bölgelerde en yüksek sıcaklıkların 38 ila 40 santigrat derece (100,4 ila 104 Fahrenheit derece) arasında olması beklenirken, Suudi Arabistan, Irak, İran, Kuzey Afrika ve ABD'nin güneybatı kesimlerinde sıcaklığın 45 santigrat dereceyi (113 Fahrenheit derece) aşması bekleniyor.
Kanada'daki orman yangınları
Kanada, 6,6 milyon hektarlık alanın yandığı, kayıtlara geçen en kötü orman yangını sezonlarından birini yaşarken, duman gökyüzünü kirletti ve Temmuz sonu ile Ağustos başında ABD'nin kuzey eyaletlerinde ve birçok eyalette hava kalitesinin düşmesine neden oldu.
Kanada'daki yangınlardan çıkan dumanlar bu yaz iki kez Atlantik'i aşarak 5-7 Ağustos 2025 tarihleri arasında Batı Avrupa'nın, Haziran ayı sonlarında ise Orta ve Güney Avrupa'nın semalarını etkiledi.
Kıbrıs, Yunanistan ve Türkiye'de tahliyeleri zorunlu kılan ve can kaybına yol açan orman yangınları yaşandı. ABD'de ise Arizona'daki Büyük Kanyon Milli Parkı'nda çıkan orman yangını, bu simgesel alandaki turizmi aksattı.
'Artık bir bahane değil'
WMO Genel Sekreter Yardımcısı Ko Barrett, "Aşırı sıcaklar bazen sessiz katil olarak adlandırılıyor, ancak günümüz bilimi, verileri ve teknolojileriyle sessizlik artık bir mazeret değil. Aşırı sıcaklardan kaynaklanan her ölüm önlenebilir" dedi.
Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), " Herkes İçin Erken Uyarılar" girişimi kapsamında sıcaklık erken uyarı sistemlerini güçlendirmek için çalışmaktadır. Küresel ve yerel ortaklarla iş birliği içinde, ülkelerin sıcaklık-sağlık eylem planları geliştirmelerine ve risk altındaki nüfusların zamanında uyarı almasını sağlamalarına yardımcı olmaktadır.
WMO ayrıca, ekonomik ve sosyal politikalar aracılığıyla ısı etkilerini azaltmak için küresel iş birliğini artırmayı amaçlayan Genel Sekreter'in Aşırı Sıcaklık Eylem Çağrısını destekleyen on BM kuruluşundan biridir. 2015 Paris İklim Anlaşması uyarınca, küresel ısınmayı sanayi öncesi seviyelerin 1,5 santigrat derece üzerinde sınırlamak temel odak noktalarından biridir.
Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) ve Dünya Sağlık Örgütü'nün (WHO) tahminlerine göre, yalnızca 57 ülkede ısı-sağlık uyarı sistemlerinin yaygınlaştırılması, yılda yaklaşık 100.000 hayat kurtarabilir.
DSÖ-WMO İklim ve Sağlık Ortak Programı lideri ve Küresel Isı-Sağlık Bilgi Ağı'nın (GHHIN) eş lideri Joy Shumake-Guillemot, "Ağımız, önümüzdeki yıllarda aşırı sıcaklıkları daha da kötüleştirecek olan iklim değişikliğine uyum sağlama yarışında hiçbir topluluğun geride kalmaması için bilimi, politikayı ve eylemi birbirine bağlıyor" dedi.
"Bu sadece bir iklim sorunu değil, aynı zamanda bir halk sağlığı acil durumudur" diye sözlerini tamamladı.
Kaynak: BM Haberleri, WHO-WMO, New York, 10 Ağustos 2025
