Sağlık İçin Tek Dünya: 78. Dünya Sağlık Asamblesi toplanıyor

Dünya Sağlık Örgütü 78. Genel Kurul (Asamblesi) Toplantısı, 19-27 Mayıs 2025 tarihleri ​​arasında İsviçre’nin Cenevre kentinde “Sağlık İçin Tek Dünya” temasıyla toplanacaktır.

DSÖ Genel Kurulu, sağlık zorluklarını ele almak için üst düzey ülke temsilcilerini ve diğer paydaşları bir araya getirecek. Bu yılki toplantı, Üye Devletlerin küresel sağlık ve uluslararası kalkınma için ortaya çıkan tehditlerle ve manzaradaki büyük değişimlerle karşı karşıya olduğu küresel sağlık için kritik bir anda gerçekleşiyor.

Bu yılki tema, DSÖ'nün dayanışma ve eşitliğe olan kalıcı bağlılığını vurgulayarak, benzeri görülmemiş zamanlarda bile herkesin, her yerde sağlıklı bir yaşam sürmek için eşit şansa sahip olması gerektiğini vurguluyor.

Belirleyici bir an: Pandemi Anlaşması

78. Dünya Sağlık Asamblesi (WHA78)'in merakla beklenen anlarından biri, tüm DSÖ Üye Devletleri'nden oluşan Hükümetlerarası Müzakere Organı tarafından üç yıllık yoğun müzakereler sonucunda geliştirilen çığır açıcı bir teklif olan Pandemi Anlaşması'nın ele alınması olacak. Anlaşmanın kabulü, dünyayı COVID-19 salgınının neden olduğu acıların tekrarından korunmak için önemli bir fırsattır. Teklif, Üye Devletlere küresel sağlık konusunda anlaşmalara varma yetkisi veren DSÖ Anayasası'nın 19. Maddesi uyarınca onay için sunulan ikinci teklif olacaktır.

DSÖ Genel Direktörü Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus “Bu yılki Dünya Sağlık Asamblesi, 3 yıllık müzakerelerin ardından ülkelerin insanları pandemilerden daha iyi korumak için ilk küresel sözleşmeyi kabul etmeyi düşünmesiyle gerçekten tarihi olacak,” dedi. “Pandemi Anlaşması, ülkeler arasında pandemilere hazırlık, önleme ve müdahale konusunda adil bir şekilde iş birliğini artırarak dünyayı daha güvenli hale getirebilir.”

Temel öncelikler

DSÖ'nün sürdürülebilir finansmanı sağlamak, DSÖ Genel Kurulu’nun temel önceliklerinden biridir. Üye Devletler, bir sonraki Program Bütçesi 2026-2027'ye (PB26-27) yönelik değerlendirilen katkılarda (üyelik ücretleri) planlanan %20'lik bir artışı değerlendirecektir.

DSÖ Genel Kurulu’nun onayına sunulan PB26-27, 14.DSÖ Genel Çalışma Programı (GPW14), DSÖ'nün 2025-2028 küresel sağlık stratejisi. 2026-2027 Program Bütçesi, faaliyetleri önceliklendirmek ve bütçeyi mevcut mali gerçeklere göre ayarlamak için Üye Devletler tarafından istişare edildi ve orijinal önerilen 5,3 milyar ABD doları bütçeden %22 oranında azaltılarak 4,267 milyar ABD dolarına düşürüldü.

DSÖ'nün çalışmalarının yeniden önceliklendirilmesi, maliyet tasarrufu önlemleri ve bütçe ayarlamaları da dahil olmak üzere, cari yıl olan 2025 için de geçerli olacak. Amaç, DSÖ'nün temel çalışmalarına odaklanmak ve verimliliği artırmaktır. Yeniden önceliklendirme, DSÖ'nün kaynaklarını en acil küresel sağlık ihtiyaçlarıyla uyumlu hale getirmek ve sağlıkla ilgili Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerini (SKH'ler) tekrar rayına oturtmak için kritik bir adımdır.

Sürdürülebilir finansman, DSÖ Genel Direktörünün göreve ilk başladığında daha verimli ve etkili bir DSÖ sağlamak için uygulamaya koyduğu çeşitli dönüşüm önceliklerinden biriydi. 20 Mayıs Salı günü, Üye Devletlerin ve hayırseverlerin DSÖ için fon sağlamasını duyurmasının beklendiği Yatırım Turu için üst düzey bir taahhüt anı olacaktır.

Üye Devletler, 13.DSÖvGenel Çalışma Programı kapsamındaki Üç Milyar hedeflerine yönelik ilerlemeyi ölçen nihai rapor olan 2024 Sonuç Raporu'nun incelenmesi de dahil olmak üzere, geçen yıl kaydedilen ilerlemeyi değerlendirecekler.

Diğer gündem başlıkları

DSÖ Genel Kurulu, yaklaşık 75 madde ve alt maddeyi ele alacak ve birçoğu Yürütme Kurulu tarafından 156. Oturumunda (EB156) ileri sürülen ve daha önce görüşülen 40'tan fazla kararın onaylaması bekleniyor.

Yoğun gündem, DSÖ Çalışma Programı'nda yer alan sağlık ve bakım işgücü, antimikrobiyal direnç, sağlık acil durumları, hazırlıklı olma, çocuk felci, iklim değişikliği ve sağlık belirleyicileri olarak sosyal bağlantılar gibi çeşitli konuları kapsıyor.

Ödüller ve takdirler

DSÖ Genel Direktörü, 23 Mayıs 2025 Cuma sabahı halk sağlığının ilerlemesine olağanüstü katkılarda bulunan kişi ve kuruluşlara halk sağlığı ödülleri ve armağanları takdim edecektir.

Ayrıca Genel Direktörün 20 Mayıs Salı sabahı Küresel Sağlık alanında iki Genel Direktör Ödülü'nü duyurması bekleniyor.

Önemli etkinlikler ve yan aktiviteler

19 Mayıs Pazartesi'den 24 Mayıs Cumartesi'ye kadar Palais des Nations'da 45 resmi yan etkinlik gerçekleşecektir.

20 Mayıs 2025 Salı günü, 18:45-19:45 CEST saatleri arasında Palais des Nations'daki XVIII. Oda'da üst düzey bir etkinlik düzenlenecektir. Etkinlik: Yeni küresel sağlık manzarasında etki için DSÖ'nün sürdürülebilir finansmanı, Üye Devletler ve ortakların DSÖ'nün Yatırım Turu'na yönelik taahhütlerini ve taahhütlerini duyurmaları için bir platform görevi görecektir.

Veri ve sürdürülebilir finansman hakkında Bakanlar Yuvarlak Masa Toplantısı, 21 Mayıs Çarşamba günü, 13:00-14:20 CEST saatleri arasında Palais des Nations'daki XVIII. Oda'da düzenlenecektir. Bu üst düzey yuvarlak masa toplantısı, ülke liderliğindeki sağlık veri sistemlerini ve evrensel sağlık kapsamı ve sağlıkla ilgili SDG'ler için sürdürülebilir finansman stratejilerini güçlendiren ölçeklenebilir eylemleri belirlemek üzere Sağlık ve Maliye Bakanlarını, küresel ortakları ve teknik liderleri bir araya getirecektir.

Kaynak kısıtlamaları nedeniyle ek etkinlikler sınırlı olacaktır. WHA78 zorlu bir mali ortamda gerçekleşecektir. DSÖ tarafından maliyetleri sınırlamak için çeşitli önlemler alındı; bunlar arasında mümkün olduğunda konuşma sürelerini kısaltmak, akşam oturumlarını en aza indirmek, misafirperverliği, gösterileri ve sergileri ve etkinlik maliyetlerini ciddi şekilde sınırlamak ve diğer idari maliyet tasarrufu önlemleri yer alıyor.

Üye Devletler ve Paydaş kuruluşlar, WHA78 süresince yan etkinlikler düzenleyeceklerdir.

DSÖ Basın Bülteni, Cenevre, İsviçre, 16 Mayıs 2025