Covid 19 pandemisi
DSÖ Genel Direktörü: Hükümetlerarası Çalışma Grubu “DSÖ Pandemi Anlaşması” Toplantısı Konuşması
15 Eylül 2025 | Bekir Metin | Covid 19 pandemisi
DSÖ Genel Direktörü Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus, DSÖ Pandemi Anlaşması'na İlişkin Açık Uçlu Hükümetlerarası Çalışma Grubu'nun (IGWG) Cenevre’de 15 Eylül 2025 tarihinde gerçekleşen ikinci toplantısında açılış konuşması yaptı.
Eş Başkanlarımız, Brezilya Büyükelçisi Sayın Tovar ve Birleşik Krallık Büyükelçisi Sayın Matthew Harpur,
Başkan Yardımcılarımız Sayın Büyükelçi Dlamini, Dr. Hanan, Dr. Viroj ve en yeni üyemiz Sayın Madeleine Heyward, tebriklerinizi iletiyor ve Büromuza hoş geldiniz diyoruz.
Ayrıca, INB Bürosu ve IGWG'ye verdiği mükemmel hizmetlerden dolayı Sayın Fleur Davies'e teşekkürlerimi sunmak isterim. Bu sürecin başarılı ve zamanında sonuçlanması için deneyiminize ve liderliğinize güvenmeye devam edeceğiz.
Ekselansları, değerli meslektaşlarım ve dostlarım,
Günaydın, iyi günler ve iyi akşamlar. DSÖ Pandemi Anlaşması Hükümetlerarası Çalışma Grubu'nun bu ikinci toplantısına katıldığınız için hepinize teşekkür ederim.
Bu çalışmaya olan sürekli bağlılığınız için hepinize teşekkür ederim.
Bildiğiniz gibi bu çalışma, küresel sağlık güvenliğindeki derin kusurları ortaya çıkaran COVID-19 pandemisi sırasında başladı.
Gerçekten çok ilerleme kaydettik.
Dünya Sağlık Asamblesi'nin geçen yıl kabul ettiği Uluslararası Sağlık Tüzüğü'ndeki değişiklikler bu Cuma, 19 Eylül 2025 tarihinde yürürlüğe girecek.
Ve bu yıl Dünya Sağlık Asamblesi'nin Pandemi Anlaşması'nı kabul etmesi gerçekten de nesiller boyu sürecek bir başarıydı.
Şimdi sizin sorumluluğunuz, Dünya Sağlık Asamblesi tarafından zorunlu kılınan Patojen Erişimi ve Fayda Paylaşımı sistemini tamamlayarak bu tarihi başarıyı hayata geçirmektir.
Birçoğunuz PABS Eki için bir taslağın geliştirilmesini desteklemek amacıyla değerli metin girdileri sağladınız.
DSÖ Cenevre Ofisi, geçtiğimiz hafta bu oturuma hazırlık amacıyla uzmanlarla gayrı resmi bir oturum düzenledi.
Bu haftayı, unsurların ana hatları üzerinde ortak bir anlayışa varmak ve Ek'in geliştirilmesinin önünü açmak, yıl sonundan önce müzakerelere başlamak için akıllıca kullanmanızı umuyorum.
Bildiğiniz gibi hedefiniz, PABS Eki'nin önümüzdeki mayıs (2026) ayında Dünya Sağlık Asamblesi tarafından kabul edilmesi ve ardından Pandemi Anlaşması'nın Üye Devletler tarafından imzalanıp onaylanmasıdır.
Bu sürecin daha fazla gecikmemesi her ülkenin çıkarınadır.
Çünkü hepimizin bildiği gibi, bir sonraki pandemi veya büyük küresel sağlık krizi, bir "acaba" sorusu değil, "ne zaman" sorusudur.
Bildiğiniz gibi önümüzdeki hafta Birleşmiş Milletler Genel Kurulu New York'ta toplanacak.
Gelecek yıl yapılacak olan pandemi önleme, hazırlık ve müdahale konulu üst düzey toplantının hazırlıkları şimdiden başladı.
Gelecek yıl BM Genel Kurulu'na Dünya Sağlık Asamblesi tarafından kabul edilen bir PABS Eki ve imzaya ve onaya açık bir Pandemi Anlaşması ile gitmemiz kritik önem taşıyor.
Ve tüm paydaşların katılımının ve istişarenin mümkün olduğunca geniş kapsamlı olması kritik önem taşıyor.
Bazıları bunun yapılamayacağını, zamanın çok kısa olduğunu ve farkların çok büyük olduğunu söylüyor.
Ben üç nedenden dolayı aynı fikirde değilim:
Birincisi, bunun mümkün olduğunu zaten gösterdiniz. Farklılıklarınızın üstesinden gelebileceğinizi, uzlaşabileceğinizi ve fikir birliğine varabileceğinizi zaten gösterdiniz.
Bu yılki Dünya Sağlık Asamblesi'ne yetişecek şekilde Pandemi Anlaşması konusunda anlaşmaya varamayacağınızı söyleyenler vardı. Bunu hatırlıyorsunuzdur.
O zaman onları yanılttınız ve şimdi de yanıltacağınızdan hiç şüphem yok.
İkincisi, işe sıfırdan başlamıyorsunuz. Pandemi Anlaşması'nın 12. Maddesi, önümüzdeki çalışmalar için birçok unsuru ve parametreyi ortaya koyuyor ve PIP Çerçevesinde de yararlanabileceğiniz deneyim ve emsaller mevcut.
Üçüncüsü, güçlü bir DSÖ Sekretaryası ve çok güçlü bir liderlikle iyi ellerdesiniz. Yanımda Büyükelçi Tovar'dan daha iyi bir başkan olamaz sanırım.
12. Madde müzakerelerine liderlik etme deneyimi, konulara ilişkin derin anlayışı ve hepinizle olan ilişkileri, onun liderliğinde, eş başkanının ve Büro'nun geri kalanının liderliğinde bu süreci başarılı bir şekilde sonuçlandıracağınıza dair bana her türlü güveni veriyor.
Bu tarihi anlaşmayı tamamlayalım. Başladığımız işi bitirelim, çünkü Ek olmadan Pandemi Anlaşması tamamlanmayacak.
Hepinize emekleriniz, zor konularda uzlaşmaya varmak için gösterdiğiniz çaba ve herkes için daha sağlıklı, daha güvenli ve daha emniyetli bir dünya yaratmaya olan bağlılığınız için teşekkür ederim.
Kaynak: DSÖ Cenevre Merkez, 15 Eylül 2025
Haber ve Gayri resmi çeviri: Bekir Metin, Ankara
Eş Başkanlarımız, Brezilya Büyükelçisi Sayın Tovar ve Birleşik Krallık Büyükelçisi Sayın Matthew Harpur,
Başkan Yardımcılarımız Sayın Büyükelçi Dlamini, Dr. Hanan, Dr. Viroj ve en yeni üyemiz Sayın Madeleine Heyward, tebriklerinizi iletiyor ve Büromuza hoş geldiniz diyoruz.
Ayrıca, INB Bürosu ve IGWG'ye verdiği mükemmel hizmetlerden dolayı Sayın Fleur Davies'e teşekkürlerimi sunmak isterim. Bu sürecin başarılı ve zamanında sonuçlanması için deneyiminize ve liderliğinize güvenmeye devam edeceğiz.
Ekselansları, değerli meslektaşlarım ve dostlarım,
Günaydın, iyi günler ve iyi akşamlar. DSÖ Pandemi Anlaşması Hükümetlerarası Çalışma Grubu'nun bu ikinci toplantısına katıldığınız için hepinize teşekkür ederim.
Bu çalışmaya olan sürekli bağlılığınız için hepinize teşekkür ederim.
Bildiğiniz gibi bu çalışma, küresel sağlık güvenliğindeki derin kusurları ortaya çıkaran COVID-19 pandemisi sırasında başladı.
Gerçekten çok ilerleme kaydettik.
Dünya Sağlık Asamblesi'nin geçen yıl kabul ettiği Uluslararası Sağlık Tüzüğü'ndeki değişiklikler bu Cuma, 19 Eylül 2025 tarihinde yürürlüğe girecek.
Ve bu yıl Dünya Sağlık Asamblesi'nin Pandemi Anlaşması'nı kabul etmesi gerçekten de nesiller boyu sürecek bir başarıydı.
Şimdi sizin sorumluluğunuz, Dünya Sağlık Asamblesi tarafından zorunlu kılınan Patojen Erişimi ve Fayda Paylaşımı sistemini tamamlayarak bu tarihi başarıyı hayata geçirmektir.
Birçoğunuz PABS Eki için bir taslağın geliştirilmesini desteklemek amacıyla değerli metin girdileri sağladınız.
DSÖ Cenevre Ofisi, geçtiğimiz hafta bu oturuma hazırlık amacıyla uzmanlarla gayrı resmi bir oturum düzenledi.
Bu haftayı, unsurların ana hatları üzerinde ortak bir anlayışa varmak ve Ek'in geliştirilmesinin önünü açmak, yıl sonundan önce müzakerelere başlamak için akıllıca kullanmanızı umuyorum.
Bildiğiniz gibi hedefiniz, PABS Eki'nin önümüzdeki mayıs (2026) ayında Dünya Sağlık Asamblesi tarafından kabul edilmesi ve ardından Pandemi Anlaşması'nın Üye Devletler tarafından imzalanıp onaylanmasıdır.
Bu sürecin daha fazla gecikmemesi her ülkenin çıkarınadır.
Çünkü hepimizin bildiği gibi, bir sonraki pandemi veya büyük küresel sağlık krizi, bir "acaba" sorusu değil, "ne zaman" sorusudur.
Bildiğiniz gibi önümüzdeki hafta Birleşmiş Milletler Genel Kurulu New York'ta toplanacak.
Gelecek yıl yapılacak olan pandemi önleme, hazırlık ve müdahale konulu üst düzey toplantının hazırlıkları şimdiden başladı.
Gelecek yıl BM Genel Kurulu'na Dünya Sağlık Asamblesi tarafından kabul edilen bir PABS Eki ve imzaya ve onaya açık bir Pandemi Anlaşması ile gitmemiz kritik önem taşıyor.
Ve tüm paydaşların katılımının ve istişarenin mümkün olduğunca geniş kapsamlı olması kritik önem taşıyor.
Bazıları bunun yapılamayacağını, zamanın çok kısa olduğunu ve farkların çok büyük olduğunu söylüyor.
Ben üç nedenden dolayı aynı fikirde değilim:
Birincisi, bunun mümkün olduğunu zaten gösterdiniz. Farklılıklarınızın üstesinden gelebileceğinizi, uzlaşabileceğinizi ve fikir birliğine varabileceğinizi zaten gösterdiniz.
Bu yılki Dünya Sağlık Asamblesi'ne yetişecek şekilde Pandemi Anlaşması konusunda anlaşmaya varamayacağınızı söyleyenler vardı. Bunu hatırlıyorsunuzdur.
O zaman onları yanılttınız ve şimdi de yanıltacağınızdan hiç şüphem yok.
İkincisi, işe sıfırdan başlamıyorsunuz. Pandemi Anlaşması'nın 12. Maddesi, önümüzdeki çalışmalar için birçok unsuru ve parametreyi ortaya koyuyor ve PIP Çerçevesinde de yararlanabileceğiniz deneyim ve emsaller mevcut.
Üçüncüsü, güçlü bir DSÖ Sekretaryası ve çok güçlü bir liderlikle iyi ellerdesiniz. Yanımda Büyükelçi Tovar'dan daha iyi bir başkan olamaz sanırım.
12. Madde müzakerelerine liderlik etme deneyimi, konulara ilişkin derin anlayışı ve hepinizle olan ilişkileri, onun liderliğinde, eş başkanının ve Büro'nun geri kalanının liderliğinde bu süreci başarılı bir şekilde sonuçlandıracağınıza dair bana her türlü güveni veriyor.
Bu tarihi anlaşmayı tamamlayalım. Başladığımız işi bitirelim, çünkü Ek olmadan Pandemi Anlaşması tamamlanmayacak.
Hepinize emekleriniz, zor konularda uzlaşmaya varmak için gösterdiğiniz çaba ve herkes için daha sağlıklı, daha güvenli ve daha emniyetli bir dünya yaratmaya olan bağlılığınız için teşekkür ederim.
Kaynak: DSÖ Cenevre Merkez, 15 Eylül 2025
Haber ve Gayri resmi çeviri: Bekir Metin, Ankara
