5 Daimi Üye
ABD, Gazze'de “Kalıcı Ateşkes” talep eden Güvenlik Konseyi kararını veto etti.
5 Haziran 2025 | Bekir Metin | 5 Daimi Üye
Gazze'de derhal ve kalıcı bir ateşkes çağrısı yapan taslak karar, 4 Haziran 2025 tarihinde Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nden ABD'nin veto etmesi ve Konsey'in seçilmiş on üyesinin tamamının desteklediği girişimin engellenmesinin ardından geçemedi.
Cezayir, Danimarka, Yunanistan, Guyana, Pakistan, Panama, Kore Cumhuriyeti, Sierra Leone, Slovenya ve Somali'nin ortaklaşa hazırladığı ve topluca E-10 olarak bilinen metin, 14 kabul oyu alırken, ABD tek karşı oyu kullandı.
Konseyin beş Daimî Üyesinden biri olan ABD, veto yetkisine sahip. Bu, herhangi bir kararın ilerlemesini otomatik olarak engelleyen olumsuz bir oy anlamına geliyor.
Tasarı kabul edilseydi, tüm tarafların saygı göstereceği “Gazze’de derhal, koşulsuz ve kalıcı bir ateşkes” talep edilecekti.
Tüm rehineleri serbest bırakın
Metinde, Konsey'in daha önce yaptığı "Hamas ve diğer grupların elindeki tüm rehinelerin derhal, onurlu ve koşulsuz serbest bırakılması" çağrısı teyit edildi.
Taslakta ayrıca, aylarca süren İsrail yardım ablukası sonrasında Gazze'de yaşanan " felaket düzeyindeki insani durum" ve uluslararası gıda güvenliği uzmanlarının son değerlendirmelerinde vurgulanan kıtlık riski konusunda ciddi endişeler dile getirildi.
Tüm tarafların, uluslararası insancıl ve insan hakları hukuku da dahil olmak üzere uluslararası hukuka uyma yükümlülüğünü yeniden teyit etti.
Yardım akışının devamı
Taslak kararda, ateşkesin yanı sıra Gazze'ye insani yardımların girişi ve dağıtımı üzerindeki "tüm kısıtlamaların derhal ve koşulsuz olarak kaldırılması" talep edilirken, BM ve insani yardım ortaklarının bölgeye güvenli ve engelsiz erişiminin sağlanması çağrısı yapıldı.
Ayrıca, insani ilkelere ve Güvenlik Konseyi'nin önceki kararlarına uygun olarak temel hizmetlerin yeniden sağlanması çağrısında bulunuldu.
Metinde, 2735 (2024) sayılı kararda özetlenen aşamalı ateşkes çerçevesini yeniden canlandırmak için Mısır, Katar ve ABD öncülüğünde devam eden arabuluculuk çabalarına destek dile getirildi. Söz konusu çerçeve, düşmanlıkların kalıcı olarak durdurulmasını, tüm rehinelerin serbest bırakılmasını, Filistinli esirlerin takas edilmesini, tüm kalıntıların iadesini, İsrail ordusunun Gazze'den tamamen çekilmesini ve uzun vadeli bir yeniden inşa planının başlatılmasını öngörüyor.
Amerika Birleşik Devletleri: “Taslak karar kabul edilemez” dedi
Oylamadan önce konuşan ABD Temsilcisi Vekili Dorothy Shea, taslak kararı "kabul edilemez" olarak nitelendirdi.
"ABD'nin bu karara karşı çıkması şaşırtıcı olmamalı; söyledikleri, söylemedikleri ve sunulma biçimi nedeniyle kabul edilemez" dedi.
"ABD, Hamas'ı kınamayan ve Hamas'ın silahsızlanıp Gazze'yi terk etmesini talep etmeyen hiçbir önlemi desteklemeyeceğini açıkça belirtti."
Hamas'ın hafta sonunda çatışmaların sona erdirilmesini ve kalan rehinelerin serbest bırakılmasını sağlayacak bir yol sunmayı amaçlayan ateşkes teklifleri de dahil olmak üzere çok sayıda ateşkes teklifini reddettiğini sözlerine ekledi.
ABD Temsilcisi Vekili Dorothy Shea, "Güvenlik Konseyi'nin Hamas'ın uzlaşmazlığına ödül vermesine izin veremeyiz," diyerek, "Hamas ve diğer teröristlerin Gazze'de hiçbir geleceği olmamalı. Bakan Rubio'nun dediği gibi: 'Bir köz hayatta kalırsa, tekrar bir yangına dönüşecektir" ifadesini kullandı.
'Dünya izliyor'
Kararın başarısızlığı, Gazze'deki insani krizin derinleşmesiyle birlikte, BM kuruluşlarının sağlık hizmetlerinin tamamen çökmesi, artan yerinden edilmeler ve yerleşik kuruluşları devre dışı bırakan yeni özelleştirilmiş ABD-İsrail liderliğindeki yardım dağıtım sistemindeki artan ölüm oranları konusunda uyarılarda bulunmasıyla ortaya çıktı.
BM Yardım Sorumlusu Tom Fletcher’in 4 Haziran 2025 tarihinde yaptığı açıklamada, "Dünya, Filistinlilerin sadece yemek yemeye çalışırken Gazze'de vurulduğu, yaralandığı veya öldürüldüğü korkunç sahneleri her gün izliyor." dedi.
Kaynak: Vibhu Mishra, BM Haberleri, New York, 5 Haziran 2025
Cezayir, Danimarka, Yunanistan, Guyana, Pakistan, Panama, Kore Cumhuriyeti, Sierra Leone, Slovenya ve Somali'nin ortaklaşa hazırladığı ve topluca E-10 olarak bilinen metin, 14 kabul oyu alırken, ABD tek karşı oyu kullandı.
Konseyin beş Daimî Üyesinden biri olan ABD, veto yetkisine sahip. Bu, herhangi bir kararın ilerlemesini otomatik olarak engelleyen olumsuz bir oy anlamına geliyor.
Tasarı kabul edilseydi, tüm tarafların saygı göstereceği “Gazze’de derhal, koşulsuz ve kalıcı bir ateşkes” talep edilecekti.
Tüm rehineleri serbest bırakın
Metinde, Konsey'in daha önce yaptığı "Hamas ve diğer grupların elindeki tüm rehinelerin derhal, onurlu ve koşulsuz serbest bırakılması" çağrısı teyit edildi.
Taslakta ayrıca, aylarca süren İsrail yardım ablukası sonrasında Gazze'de yaşanan " felaket düzeyindeki insani durum" ve uluslararası gıda güvenliği uzmanlarının son değerlendirmelerinde vurgulanan kıtlık riski konusunda ciddi endişeler dile getirildi.
Tüm tarafların, uluslararası insancıl ve insan hakları hukuku da dahil olmak üzere uluslararası hukuka uyma yükümlülüğünü yeniden teyit etti.
Yardım akışının devamı
Taslak kararda, ateşkesin yanı sıra Gazze'ye insani yardımların girişi ve dağıtımı üzerindeki "tüm kısıtlamaların derhal ve koşulsuz olarak kaldırılması" talep edilirken, BM ve insani yardım ortaklarının bölgeye güvenli ve engelsiz erişiminin sağlanması çağrısı yapıldı.
Ayrıca, insani ilkelere ve Güvenlik Konseyi'nin önceki kararlarına uygun olarak temel hizmetlerin yeniden sağlanması çağrısında bulunuldu.
Metinde, 2735 (2024) sayılı kararda özetlenen aşamalı ateşkes çerçevesini yeniden canlandırmak için Mısır, Katar ve ABD öncülüğünde devam eden arabuluculuk çabalarına destek dile getirildi. Söz konusu çerçeve, düşmanlıkların kalıcı olarak durdurulmasını, tüm rehinelerin serbest bırakılmasını, Filistinli esirlerin takas edilmesini, tüm kalıntıların iadesini, İsrail ordusunun Gazze'den tamamen çekilmesini ve uzun vadeli bir yeniden inşa planının başlatılmasını öngörüyor.
Amerika Birleşik Devletleri: “Taslak karar kabul edilemez” dedi
Oylamadan önce konuşan ABD Temsilcisi Vekili Dorothy Shea, taslak kararı "kabul edilemez" olarak nitelendirdi.
"ABD'nin bu karara karşı çıkması şaşırtıcı olmamalı; söyledikleri, söylemedikleri ve sunulma biçimi nedeniyle kabul edilemez" dedi.
"ABD, Hamas'ı kınamayan ve Hamas'ın silahsızlanıp Gazze'yi terk etmesini talep etmeyen hiçbir önlemi desteklemeyeceğini açıkça belirtti."
Hamas'ın hafta sonunda çatışmaların sona erdirilmesini ve kalan rehinelerin serbest bırakılmasını sağlayacak bir yol sunmayı amaçlayan ateşkes teklifleri de dahil olmak üzere çok sayıda ateşkes teklifini reddettiğini sözlerine ekledi.
ABD Temsilcisi Vekili Dorothy Shea, "Güvenlik Konseyi'nin Hamas'ın uzlaşmazlığına ödül vermesine izin veremeyiz," diyerek, "Hamas ve diğer teröristlerin Gazze'de hiçbir geleceği olmamalı. Bakan Rubio'nun dediği gibi: 'Bir köz hayatta kalırsa, tekrar bir yangına dönüşecektir" ifadesini kullandı.
'Dünya izliyor'
Kararın başarısızlığı, Gazze'deki insani krizin derinleşmesiyle birlikte, BM kuruluşlarının sağlık hizmetlerinin tamamen çökmesi, artan yerinden edilmeler ve yerleşik kuruluşları devre dışı bırakan yeni özelleştirilmiş ABD-İsrail liderliğindeki yardım dağıtım sistemindeki artan ölüm oranları konusunda uyarılarda bulunmasıyla ortaya çıktı.
BM Yardım Sorumlusu Tom Fletcher’in 4 Haziran 2025 tarihinde yaptığı açıklamada, "Dünya, Filistinlilerin sadece yemek yemeye çalışırken Gazze'de vurulduğu, yaralandığı veya öldürüldüğü korkunç sahneleri her gün izliyor." dedi.
Kaynak: Vibhu Mishra, BM Haberleri, New York, 5 Haziran 2025
