DSÖ
Dünya Prematüre Günü: “Umutlu Bir Gelecek İçin Güçlü Bir Başlangıç”
17 Kasım 2025 | Bekir Metin | DSÖ
DSÖ, Dünya Prematüre Günü'nde küçük ve prematüre bebekler için hayat kurtarıcı müdahaleyi teşvik ediyor.
Dünyada ve ülkemizde bebek ölümlerinin en sık nedenini oluşturan prematürelik ile ilgili sorunlara dikkat çekmek ve farkındalığı sürdürmek amacıyla, her yıl 17 Kasım “Dünya Prematüre Günü” olarak kutlanmaktadır.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Dünya Prematüre Günü'nün ilk resmi kutlamasını, prematüre ve düşük doğum ağırlıklı bebeklerin hayatta kalma oranlarını önemli ölçüde artıran basit, kanıtlanmış ve hayat kurtarıcı bir müdahale olan Kanguru Anne Bakımı (KMC) için yeni bir küresel klinik uygulama rehberinin yayınlanmasıyla kutluyor.
Her yıl tahmini 15 milyon bebek çok erken (gebeliğin 37. haftasından önce) doğuyor ve prematüre doğumdan kaynaklanan komplikasyonlar, beş yaşın altındaki çocuklar arasında önde gelen ölüm nedeni. En yoksul ülkelerde, aşırı prematüre bebeklerin çoğu birkaç gün içinde ölürken, yüksek gelirli ülkelerde neredeyse tamamı hayatta kalıyor.
Uzun süreli ten tene temas ve anne sütüyle beslenmeyi birleştiren KMC'nin, küçük ve prematüre yenidoğanlar için sonuçları önemli ölçüde iyileştirdiği ve tüm ortamlarda uygulanabilir ve uygun maliyetli olduğu gösterilmiştir. Diğer olumlu etkilerinin yanı sıra, yenidoğan ölümlerinde %30'dan fazla, hipotermide yaklaşık %70 ve ciddi enfeksiyonlarda %15 azalma ile ilişkilendirilmiştir; ayrıca kilo alımında iyileşme ve daha iyi uzun vadeli sağlık ve bilişsel gelişim sağlar.
DSÖ Sağlık Geliştirme, Hastalık Önleme ve Bakım Genel Müdür Yardımcısı Dr. Jeremy Farrar, "KMC sadece klinik bir müdahale değil; anneleri ve aileleri güçlendiriyor ve yenidoğan bakımını dönüştürüyor," dedi. "Artık tüm küçük ve prematüre bebekler için evrensel bir klinik uygulama haline gelmeli ve hayatta kalma ve gelişmeleri için en iyi şansa sahip olmalarını sağlamalıdır."
Erken veya küçük doğan tüm bebekler için hayat kurtarıcı bir müdahale
Sağlık çalışanları, sağlık kuruluşları ve bakıcılara yönelik yeni DSÖ kılavuzu, KMC'yi başlatma, sürdürme ve izleme konusunda ayrıntılı, adım adım ve uyarlanabilir bir rehberlik sunuyor. Tüm prematüre veya düşük doğum ağırlıklı yenidoğanların, kendi başlarına nefes alamamaları veya kan basınçları ve dolaşımları tehlikeli derecede düşük seviyelere düşüp acil tedavi gerektirmedikçe, doğumdan hemen sonra KMC almaları gerektiği belirtilmektedir.
Genellikle birincil bakım sağlayıcı anneler olsa da anne nefes alamıyorsa babalar ve diğer aile üyeleri de KMC verebilir ve kritik duygusal ve pratik destek sağlayabilirler. KMC, doğumhaneden ameliyathaneye, doğum sonrası servislerden özel veya yoğun yenidoğan bakım ünitelerine kadar tüm sağlık kuruluşlarında uygulanabilir ve evde de devam ettirilebilir.
Kılavuz, basit bez sargılar, elastik bantlar veya özel olarak tasarlanmış giysiler kullanarak bebeği KMC pozisyonunda nasıl sabitleyeceğinize dair pratik ipuçları içermektedir. Ayrıca, sağlık kuruluşlarının destekleyici politikalar ve personel eğitimi yoluyla KMC için nasıl uygun ortamlar yarattığını da özetlemektedir. Kılavuzda, başarılı bir uygulama için aile dostu yaklaşımların çok önemli olduğu belirtilmektedir; annelerin bebekleriyle her zaman aynı odada olabilmelerini sağlamak da buna dahildir.
Tüm küçük ve hasta yenidoğanlar özel tıbbi bakım ve ilgiye ihtiyaç duyar.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), "Umutlu Bir Gelecek İçin Güçlü Bir Başlangıç" temasıyla bu Dünya Prematüre Günü'nde, hükümetleri, sağlık sistemlerini ve ortakları prematüre ve düşük doğum ağırlıklı bebekler için kaliteli bakıma öncelik vermeye çağırıyor. Bu, küçük ve hasta yenidoğanlara 24 saat bakım sağlayan özel eğitimli yenidoğan personeli bulunan özel koğuşlar veya tesislerin yanı sıra antibiyotikler gibi temel ekipman ve ilaçlara evrensel erişimin sağlanması anlamına geliyor.
Rahimde daha az zaman geçirdikleri için birçok prematüre bebeğin akciğerleri, beyinleri, bağışıklık sistemleri ve vücut ısısı düzenleme kapasiteleri yeterince gelişmemiştir. Bu durum, enfeksiyon, hipotermi, kalp sorunları, solunum sıkıntısı ve diğer yaşamı tehdit eden komplikasyonların riskini artırır.
DSÖ Yenidoğan ve Çocuk Sağlığı ve Gelişimi Birim Başkanı Dr. Per Ashorn, "Hiçbir yenidoğan önlenebilir nedenlerden ölmemeli," dedi. "Küçük veya hasta bebekler için özel bakıma ve birçok erken doğum vakasını önleyebilecek kaliteli doğum hizmetlerine yatırım yaparak her bebeğin ihtiyaç duyduğu ilgiyi görmesini sağlamanın zamanı geldi."
Kaynak: DSÖ Basın Bülteni, Cenevre, 17 Kasım 2025
Editör notu: DSÖ’ne Üye Devletler 28 Mayıs 2025 tarihinde, Dünya Prematüre Günü'nü resmi küresel sağlık kampanyası olarak onayladı.
Dünyada ve ülkemizde bebek ölümlerinin en sık nedenini oluşturan prematürelik ile ilgili sorunlara dikkat çekmek ve farkındalığı sürdürmek amacıyla, her yıl 17 Kasım “Dünya Prematüre Günü” olarak kutlanmaktadır.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Dünya Prematüre Günü'nün ilk resmi kutlamasını, prematüre ve düşük doğum ağırlıklı bebeklerin hayatta kalma oranlarını önemli ölçüde artıran basit, kanıtlanmış ve hayat kurtarıcı bir müdahale olan Kanguru Anne Bakımı (KMC) için yeni bir küresel klinik uygulama rehberinin yayınlanmasıyla kutluyor.
Her yıl tahmini 15 milyon bebek çok erken (gebeliğin 37. haftasından önce) doğuyor ve prematüre doğumdan kaynaklanan komplikasyonlar, beş yaşın altındaki çocuklar arasında önde gelen ölüm nedeni. En yoksul ülkelerde, aşırı prematüre bebeklerin çoğu birkaç gün içinde ölürken, yüksek gelirli ülkelerde neredeyse tamamı hayatta kalıyor.
Uzun süreli ten tene temas ve anne sütüyle beslenmeyi birleştiren KMC'nin, küçük ve prematüre yenidoğanlar için sonuçları önemli ölçüde iyileştirdiği ve tüm ortamlarda uygulanabilir ve uygun maliyetli olduğu gösterilmiştir. Diğer olumlu etkilerinin yanı sıra, yenidoğan ölümlerinde %30'dan fazla, hipotermide yaklaşık %70 ve ciddi enfeksiyonlarda %15 azalma ile ilişkilendirilmiştir; ayrıca kilo alımında iyileşme ve daha iyi uzun vadeli sağlık ve bilişsel gelişim sağlar.
DSÖ Sağlık Geliştirme, Hastalık Önleme ve Bakım Genel Müdür Yardımcısı Dr. Jeremy Farrar, "KMC sadece klinik bir müdahale değil; anneleri ve aileleri güçlendiriyor ve yenidoğan bakımını dönüştürüyor," dedi. "Artık tüm küçük ve prematüre bebekler için evrensel bir klinik uygulama haline gelmeli ve hayatta kalma ve gelişmeleri için en iyi şansa sahip olmalarını sağlamalıdır."
Erken veya küçük doğan tüm bebekler için hayat kurtarıcı bir müdahale
Sağlık çalışanları, sağlık kuruluşları ve bakıcılara yönelik yeni DSÖ kılavuzu, KMC'yi başlatma, sürdürme ve izleme konusunda ayrıntılı, adım adım ve uyarlanabilir bir rehberlik sunuyor. Tüm prematüre veya düşük doğum ağırlıklı yenidoğanların, kendi başlarına nefes alamamaları veya kan basınçları ve dolaşımları tehlikeli derecede düşük seviyelere düşüp acil tedavi gerektirmedikçe, doğumdan hemen sonra KMC almaları gerektiği belirtilmektedir.
Genellikle birincil bakım sağlayıcı anneler olsa da anne nefes alamıyorsa babalar ve diğer aile üyeleri de KMC verebilir ve kritik duygusal ve pratik destek sağlayabilirler. KMC, doğumhaneden ameliyathaneye, doğum sonrası servislerden özel veya yoğun yenidoğan bakım ünitelerine kadar tüm sağlık kuruluşlarında uygulanabilir ve evde de devam ettirilebilir.
Kılavuz, basit bez sargılar, elastik bantlar veya özel olarak tasarlanmış giysiler kullanarak bebeği KMC pozisyonunda nasıl sabitleyeceğinize dair pratik ipuçları içermektedir. Ayrıca, sağlık kuruluşlarının destekleyici politikalar ve personel eğitimi yoluyla KMC için nasıl uygun ortamlar yarattığını da özetlemektedir. Kılavuzda, başarılı bir uygulama için aile dostu yaklaşımların çok önemli olduğu belirtilmektedir; annelerin bebekleriyle her zaman aynı odada olabilmelerini sağlamak da buna dahildir.
Tüm küçük ve hasta yenidoğanlar özel tıbbi bakım ve ilgiye ihtiyaç duyar.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), "Umutlu Bir Gelecek İçin Güçlü Bir Başlangıç" temasıyla bu Dünya Prematüre Günü'nde, hükümetleri, sağlık sistemlerini ve ortakları prematüre ve düşük doğum ağırlıklı bebekler için kaliteli bakıma öncelik vermeye çağırıyor. Bu, küçük ve hasta yenidoğanlara 24 saat bakım sağlayan özel eğitimli yenidoğan personeli bulunan özel koğuşlar veya tesislerin yanı sıra antibiyotikler gibi temel ekipman ve ilaçlara evrensel erişimin sağlanması anlamına geliyor.
Rahimde daha az zaman geçirdikleri için birçok prematüre bebeğin akciğerleri, beyinleri, bağışıklık sistemleri ve vücut ısısı düzenleme kapasiteleri yeterince gelişmemiştir. Bu durum, enfeksiyon, hipotermi, kalp sorunları, solunum sıkıntısı ve diğer yaşamı tehdit eden komplikasyonların riskini artırır.
DSÖ Yenidoğan ve Çocuk Sağlığı ve Gelişimi Birim Başkanı Dr. Per Ashorn, "Hiçbir yenidoğan önlenebilir nedenlerden ölmemeli," dedi. "Küçük veya hasta bebekler için özel bakıma ve birçok erken doğum vakasını önleyebilecek kaliteli doğum hizmetlerine yatırım yaparak her bebeğin ihtiyaç duyduğu ilgiyi görmesini sağlamanın zamanı geldi."
Kaynak: DSÖ Basın Bülteni, Cenevre, 17 Kasım 2025
Editör notu: DSÖ’ne Üye Devletler 28 Mayıs 2025 tarihinde, Dünya Prematüre Günü'nü resmi küresel sağlık kampanyası olarak onayladı.
