DSÖ/Christopher Black DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus (sağda) ve Fransa'dan INB Eş Başkanı Anne-Claire Amprou (solda), 16 Nisan 2025'in erken saatlerinde müzakerelerin sonuçlanmasının ardından kutlama yapıyor.
16 Nisan 2025 Çarşamba sabahının erken saatlerinde Cenevre'de ülkeler, dünyanın salgın hastalıklara nasıl hazırlanacağı ve nasıl yanıt vereceği konusunda iyileştirmeler yapmayı amaçlayan küresel bir pandemi anlaşma taslağını tamamladılar. Mayıs ayında Dünya Sağlık Asamblesi'nde kabul edilmek üzere sunulacak tarihi bir adım oldu.
Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) himayesinde üç yılı aşkın süren müzakerelerin ardından hazırlanan taslak, gelecekteki küresel sağlık tehditleri karşısında uluslararası iş birliğini, eşitliği ve dayanıklılığı güçlendirmek için bir çerçeve sunuyor.
Dünya Sağlık Örgütü Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, "Dünya milletleri bugün Cenevre'de tarih yazdı " dedi.
"Pandemi Anlaşması konusunda fikir birliğine varırken, yalnızca dünyayı daha güvenli hale getirmek için nesiller arası bir anlaşmayı yürürlüğe koymakla kalmadılar. Ayrıca çok taraflılığın canlı ve iyi durumda olduğunu ve bölünmüş dünyamızda ulusların ortak bir zemin bulmak ve paylaşılan tehditlere ortak bir yanıt vermek için birlikte çalışabileceğini de gösterdiler. "
'Tek sağlık' yaklaşımı
Görüşmeler, COVID-19 salgınının zirve yaptığı Aralık 2021'de, DSÖ üye devletlerinin yasal olarak bağlayıcı bir uluslararası düzenlemeye acil ihtiyaç olduğu konusunda anlaşarak Hükümetlerarası Müzakere Organı'nı (HMİ) kurmasıyla başladı.
Süreç, birçoğu sabahın erken saatlerine kadar süren 13 resmi müzakere turunu kapsadı ve 16 Nisan 2025 Çarşamba günü gece yarısı yapılan son oturumun ardından uzlaşıya varıldı.
Önerilen anlaşmanın temel unsurları arasında, salgın önlemeye yönelik "Tek Sağlık" yaklaşımına bağlılık, daha güçlü ulusal sağlık sistemleri, koordinasyon sağlayan bir finansal mekanizmanın kurulması ve sağlık acil durumları için küresel olarak koordineli bir tedarik zinciri ve lojistik ağı oluşturulması yer alıyor.
Taslakta ayrıca yeni bir patojen erişimi ve fayda paylaşım sistemi, teknoloji ve bilgi transferi için daha fazla destek ve kapasite oluşturma öneriliyor ve yetenekli, eğitimli ve çok disiplinli bir ulusal ve küresel sağlık acil durum işgücünün ana hatları çiziliyor.
Ulusal egemenlik korundu
Anlaşma ayrıca kamu sağlığı kararlarında ulusal egemenliği teyit ediyor. Anlaşmada hiçbir şeyin DSÖ’ne karantina, aşılama kampanyaları veya sınır kapatmaları gibi sağlık önlemlerini emretme yetkisi vermediğini açıkça belirtiyor.
Taslak şimdi 19 Mayıs 2025'te başlaması planlanan 78. Dünya Sağlık Asamblesi'ne (BM'nin küresel sağlık için en yüksek forumu) sunulacak. Kabul edilirse, bireysel ulusların onayına tabi olacak.
Medyada yer alan haberlere göre, ABD, Ocak ayında Küresel Sağlık Örgütü'nden çekileceğini duyurmasının ardından müzakerelerin son turuna katılmadı ve anlaşmaya bağlı kalmayacağını açıkladı.
Sağlık eşitliği için bir atılım
Toplantının sonunda konuşan DSÖ Genel Direktörü Tedros, Hükümetlerarası Müzakere Organı müzakere ekiplerini ve INB liderliğini azimleri ve ortak amaçları nedeniyle övdü.
"Bu başarı sadece diplomatik bir başarı değil" dedi. "Bu, dayanıklılığınızı, birliğinizi ve her yerdeki insanların sağlığına ve refahına olan sarsılmaz bağlılığınızı yansıtıyor."
Güney Afrika INB Eş Başkanı Precious Matsoso, sonucu sağlık eşitliği açısından bir dönüm noktası olarak nitelendirdi.
"Zaman zaman müzakereler zor ve uzun sürdü. Ancak bu muazzam çaba, virüslerin sınır tanımadığı, yani herkes güvende olana kadar kimsenin pandemilerden güvende olmadığı ortak anlayışıyla sürdürüldü" dedi.
Anlaşmanın diğer eş başkanı Fransa'dan Anne-Claire Amprou ise anlaşmanın daha güçlü, daha adil bir küresel sağlık güvenliği mimarisinin temellerini attığını sözlerine ekledi.
"Bu, sağlık güvenliği, eşitlik ve uluslararası dayanışma açısından tarihi bir anlaşmadır" dedi.
COVID-19'dan ders çıkarmak, geleceğe bakmak
DSÖ/Christopher Black Hükümetler arası Müzakere Organı'nın kapanış oturumundan bir görünüm.
Anlaşma, küresel sağlık sistemlerindeki kritik zaafları ve teşhis, tedavi ve aşıya erişimdeki çarpıcı eşitsizlikleri ortaya çıkaran COVID-19 salgınının ardından ortaya çıktı. Virüs dünya çapında yaklaşık yedi milyon can aldı, ekonomileri ciddi şekilde bozdu ve dünya çapında sağlık hizmetlerini alt üst etti.
Aynı zamanda pandemi, Nisan 2023 itibarıyla dünya genelinde uygulanan 13,3 milyar dozun üzerinde aşılama ile tarihin en büyük aşılama kampanyasını tetikledi.
Tedros, geleceğe bakıldığında anlaşmanın uzun vadeli önemini vurguladı.
"Bu anlaşmanın önemi, içinde bulunduğumuz mevcut zorlukları aşıyor" dedi.
“Gelecek nesiller için, çocuklarımız ve torunlarımız için hayati önem taşıyor. Pandemiye hazırlık ve müdahale için güçlü bir çerçeve oluşturarak, onların daha güvenli ve sağlıklı bir dünya miras almasını sağlıyoruz”.
Kaynak: BM Haberleri, Cenevre, 17 Nisan 2025
16 Nisan 2025 Çarşamba sabahının erken saatlerinde Cenevre'de ülkeler, dünyanın salgın hastalıklara nasıl hazırlanacağı ve nasıl yanıt vereceği konusunda iyileştirmeler yapmayı amaçlayan küresel bir pandemi anlaşma taslağını tamamladılar. Mayıs ayında Dünya Sağlık Asamblesi'nde kabul edilmek üzere sunulacak tarihi bir adım oldu.
Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) himayesinde üç yılı aşkın süren müzakerelerin ardından hazırlanan taslak, gelecekteki küresel sağlık tehditleri karşısında uluslararası iş birliğini, eşitliği ve dayanıklılığı güçlendirmek için bir çerçeve sunuyor.
Dünya Sağlık Örgütü Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, "Dünya milletleri bugün Cenevre'de tarih yazdı " dedi.
"Pandemi Anlaşması konusunda fikir birliğine varırken, yalnızca dünyayı daha güvenli hale getirmek için nesiller arası bir anlaşmayı yürürlüğe koymakla kalmadılar. Ayrıca çok taraflılığın canlı ve iyi durumda olduğunu ve bölünmüş dünyamızda ulusların ortak bir zemin bulmak ve paylaşılan tehditlere ortak bir yanıt vermek için birlikte çalışabileceğini de gösterdiler. "
'Tek sağlık' yaklaşımı
Görüşmeler, COVID-19 salgınının zirve yaptığı Aralık 2021'de, DSÖ üye devletlerinin yasal olarak bağlayıcı bir uluslararası düzenlemeye acil ihtiyaç olduğu konusunda anlaşarak Hükümetlerarası Müzakere Organı'nı (HMİ) kurmasıyla başladı.
Süreç, birçoğu sabahın erken saatlerine kadar süren 13 resmi müzakere turunu kapsadı ve 16 Nisan 2025 Çarşamba günü gece yarısı yapılan son oturumun ardından uzlaşıya varıldı.
Önerilen anlaşmanın temel unsurları arasında, salgın önlemeye yönelik "Tek Sağlık" yaklaşımına bağlılık, daha güçlü ulusal sağlık sistemleri, koordinasyon sağlayan bir finansal mekanizmanın kurulması ve sağlık acil durumları için küresel olarak koordineli bir tedarik zinciri ve lojistik ağı oluşturulması yer alıyor.
Taslakta ayrıca yeni bir patojen erişimi ve fayda paylaşım sistemi, teknoloji ve bilgi transferi için daha fazla destek ve kapasite oluşturma öneriliyor ve yetenekli, eğitimli ve çok disiplinli bir ulusal ve küresel sağlık acil durum işgücünün ana hatları çiziliyor.
Ulusal egemenlik korundu
Anlaşma ayrıca kamu sağlığı kararlarında ulusal egemenliği teyit ediyor. Anlaşmada hiçbir şeyin DSÖ’ne karantina, aşılama kampanyaları veya sınır kapatmaları gibi sağlık önlemlerini emretme yetkisi vermediğini açıkça belirtiyor.
Taslak şimdi 19 Mayıs 2025'te başlaması planlanan 78. Dünya Sağlık Asamblesi'ne (BM'nin küresel sağlık için en yüksek forumu) sunulacak. Kabul edilirse, bireysel ulusların onayına tabi olacak.
Medyada yer alan haberlere göre, ABD, Ocak ayında Küresel Sağlık Örgütü'nden çekileceğini duyurmasının ardından müzakerelerin son turuna katılmadı ve anlaşmaya bağlı kalmayacağını açıkladı.
Sağlık eşitliği için bir atılım
Toplantının sonunda konuşan DSÖ Genel Direktörü Tedros, Hükümetlerarası Müzakere Organı müzakere ekiplerini ve INB liderliğini azimleri ve ortak amaçları nedeniyle övdü.
"Bu başarı sadece diplomatik bir başarı değil" dedi. "Bu, dayanıklılığınızı, birliğinizi ve her yerdeki insanların sağlığına ve refahına olan sarsılmaz bağlılığınızı yansıtıyor."
Güney Afrika INB Eş Başkanı Precious Matsoso, sonucu sağlık eşitliği açısından bir dönüm noktası olarak nitelendirdi.
"Zaman zaman müzakereler zor ve uzun sürdü. Ancak bu muazzam çaba, virüslerin sınır tanımadığı, yani herkes güvende olana kadar kimsenin pandemilerden güvende olmadığı ortak anlayışıyla sürdürüldü" dedi.
Anlaşmanın diğer eş başkanı Fransa'dan Anne-Claire Amprou ise anlaşmanın daha güçlü, daha adil bir küresel sağlık güvenliği mimarisinin temellerini attığını sözlerine ekledi.
"Bu, sağlık güvenliği, eşitlik ve uluslararası dayanışma açısından tarihi bir anlaşmadır" dedi.
COVID-19'dan ders çıkarmak, geleceğe bakmak
DSÖ/Christopher Black Hükümetler arası Müzakere Organı'nın kapanış oturumundan bir görünüm.Anlaşma, küresel sağlık sistemlerindeki kritik zaafları ve teşhis, tedavi ve aşıya erişimdeki çarpıcı eşitsizlikleri ortaya çıkaran COVID-19 salgınının ardından ortaya çıktı. Virüs dünya çapında yaklaşık yedi milyon can aldı, ekonomileri ciddi şekilde bozdu ve dünya çapında sağlık hizmetlerini alt üst etti.
Aynı zamanda pandemi, Nisan 2023 itibarıyla dünya genelinde uygulanan 13,3 milyar dozun üzerinde aşılama ile tarihin en büyük aşılama kampanyasını tetikledi.
Tedros, geleceğe bakıldığında anlaşmanın uzun vadeli önemini vurguladı.
"Bu anlaşmanın önemi, içinde bulunduğumuz mevcut zorlukları aşıyor" dedi.
“Gelecek nesiller için, çocuklarımız ve torunlarımız için hayati önem taşıyor. Pandemiye hazırlık ve müdahale için güçlü bir çerçeve oluşturarak, onların daha güvenli ve sağlıklı bir dünya miras almasını sağlıyoruz”.
Kaynak: BM Haberleri, Cenevre, 17 Nisan 2025
