Guterres, “Dünya Otizm Farkındalık Günü”nü kutlarken daha fazla eşitlik ve kapsayıcılık çağrısında bulundu.
2 Nisan Dünya Otizm Farkındalık Gününde; Otizmli bireyler dünya çapında toplumlara muazzam katkılarda bulunmalarına rağmen hâlâ önemli zorluklarla karşı karşıya kalmaktadırlar.
BM Genel Sekreteri António Guterres
BM Genel Sekreteri António Guterres, 01 Nisan 2025 Salı günü Dünya Otizm Farkındalık Günü dolayısıyla yayınladığı mesajında, daha eşit ve kapsayıcı bir dünya yaratmak için yenilenen bir kararlılık çağrısında bulundu .
2025 yılının teması: Nöro çeşitliliğin Geliştirilmesi ve BM Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri- nöro çeşitlilik ile küresel sürdürülebilirlik çabaları arasındaki kesişimi vurguluyor.
Amaç, kapsayıcı politikaların ve uygulamaların dünya çapında otizmli bireyler için nasıl olumlu değişim yaratabileceğini ve Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerinin gerçeğe dönüştürülmesine nasıl katkıda bulunabileceğini göstermektir.
İzolasyon, damgalanma ve eşitsizlik
Genel Sekreter, "Otizmli kişiler sıklıkla izolasyon, damgalanma ve eşitsizlik deneyimliyor. Sağlık hizmeti ve eğitimden mahrum bırakıldılar -özellikle kriz dönemlerinde- ve yasal kapasiteleri tanınmadı ve göz ardı edildi" dedi.
"Böyle bir ayrımcılık Engelli Hakları Sözleşmesine ve Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerinin kimseyi geride bırakmama taahhüdüne aykırıdır. Değişmeli" diye ekledi.
Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) yayınladığı bilgi notuna göre otizm veya otizm spektrum bozukluğu, beynin gelişimiyle ilgili çeşitli rahatsızlıkların bir grubunu oluşturuyor.
Bazı özellikler erken çocukluk döneminde tespit edilebilir ve sosyal etkileşim ve iletişimde bir miktar zorluk yaşanabilir, ancak tanı genellikle çok daha sonra konur.
Aşı bağlantısı çürütüldü
DSÖ, Dünya çapında yaklaşık 100 çocuktan 1'inin otizmli olduğu tahmin ediliyor. Mevcut bilimsel kanıtlar, çevresel ve genetik faktörler de dahil olmak üzere bir çocuğun otizme sahip olma olasılığını artıran muhtemelen birçok faktör olduğunu öne sürüyor.
DSÖ, kızamık, kabakulak ve kızamıkçık aşısının otizme yol açmadığının uzun yıllar süren kapsamlı araştırmalarla ortaya konulduğunu belirtti.
Bilgi notunda, "Böyle bir bağlantıyı gösterdiği yorumlanan çalışmalar hatalıydı ve yazarların bazılarının araştırmaları hakkında bildirdikleri şeyleri etkileyen beyan edilmemiş önyargıları vardı" denildi.
Ayrıca, diğer çocukluk çağı aşılarının riski artırmadığı yönünde de kanıtlar bulunmaktadır.
Çeşitli yaşam deneyimleri
DSÖ, otistik insanların yeteneklerinin ve ihtiyaçlarının değiştiğini ve zamanla gelişebileceğini açıkladı. Bazıları bağımsız bir şekilde yaşayabilirken, diğerleri ciddi engellere sahiptir ve yaşam boyu bakım ve desteğe ihtiyaç duyarlar.
Otizm sıklıkla eğitim ve istihdam olanaklarını da etkilerken, aileler bakım ve destek sağlama konusunda önemli taleplerle karşı karşıya kalabiliyor.
BM Genel Sekreteri Guterres, hükümetlerin eşitliği garanti altına alan ve otizmli bireylerin topluma tam katılımını teşvik eden mevzuat ve politikalar benimsemesi gerektiğini vurguladı.
"Otizmli insanların gelişmek için eşit fırsatlara sahip olmasını sağlamak için kapsayıcı sağlık ve eğitim sistemlerine, çalışma ortamlarına ve kentsel tasarıma ihtiyacımız var" dedi.
"Dünya Otizm Farkındalık Günü'nde, otizmli hiçbir bireyin geride bırakılmadığı bir dünya yaratmaya kendimizi yeniden adayalım" diyerek konuşmasını sonlandırdı.
Çeşitliliğe bağlılık
BM, tarihi boyunca çeşitliliği kutlamış ve öğrenme farklılıkları ve gelişimsel engeller de dahil olmak üzere engelli kişilerin haklarını ve refahını desteklemiştir.
Örneğin, 2008 yılında yürürlüğe giren Engelli Hakları Sözleşmesi, evrensel insan haklarının herkes için geçerli olduğu temel ilkesini yeniden teyit etmektedir.
193 Üye Devleti 2008 yılında bir araya getiren BM Genel Kurulu, otizmli bireylerin toplumun ayrılmaz bir parçası olarak dolu dolu ve anlamlı hayatlar sürebilmeleri için yaşam kalitelerini artırmayı amaçlayan 2 Nisan'ı oybirliğiyle Dünya Otizm Farkındalık Günü olarak ilan etti.
Kaynak: BM Haberleri, New York, 02 Nisan 2025
2 Nisan Dünya Otizm Farkındalık Gününde; Otizmli bireyler dünya çapında toplumlara muazzam katkılarda bulunmalarına rağmen hâlâ önemli zorluklarla karşı karşıya kalmaktadırlar.
BM Genel Sekreteri António GuterresBM Genel Sekreteri António Guterres, 01 Nisan 2025 Salı günü Dünya Otizm Farkındalık Günü dolayısıyla yayınladığı mesajında, daha eşit ve kapsayıcı bir dünya yaratmak için yenilenen bir kararlılık çağrısında bulundu .
2025 yılının teması: Nöro çeşitliliğin Geliştirilmesi ve BM Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri- nöro çeşitlilik ile küresel sürdürülebilirlik çabaları arasındaki kesişimi vurguluyor.
Amaç, kapsayıcı politikaların ve uygulamaların dünya çapında otizmli bireyler için nasıl olumlu değişim yaratabileceğini ve Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerinin gerçeğe dönüştürülmesine nasıl katkıda bulunabileceğini göstermektir.
İzolasyon, damgalanma ve eşitsizlik
Genel Sekreter, "Otizmli kişiler sıklıkla izolasyon, damgalanma ve eşitsizlik deneyimliyor. Sağlık hizmeti ve eğitimden mahrum bırakıldılar -özellikle kriz dönemlerinde- ve yasal kapasiteleri tanınmadı ve göz ardı edildi" dedi.
"Böyle bir ayrımcılık Engelli Hakları Sözleşmesine ve Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerinin kimseyi geride bırakmama taahhüdüne aykırıdır. Değişmeli" diye ekledi.
Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) yayınladığı bilgi notuna göre otizm veya otizm spektrum bozukluğu, beynin gelişimiyle ilgili çeşitli rahatsızlıkların bir grubunu oluşturuyor.
Bazı özellikler erken çocukluk döneminde tespit edilebilir ve sosyal etkileşim ve iletişimde bir miktar zorluk yaşanabilir, ancak tanı genellikle çok daha sonra konur.
Aşı bağlantısı çürütüldü
DSÖ, Dünya çapında yaklaşık 100 çocuktan 1'inin otizmli olduğu tahmin ediliyor. Mevcut bilimsel kanıtlar, çevresel ve genetik faktörler de dahil olmak üzere bir çocuğun otizme sahip olma olasılığını artıran muhtemelen birçok faktör olduğunu öne sürüyor.
DSÖ, kızamık, kabakulak ve kızamıkçık aşısının otizme yol açmadığının uzun yıllar süren kapsamlı araştırmalarla ortaya konulduğunu belirtti.
Bilgi notunda, "Böyle bir bağlantıyı gösterdiği yorumlanan çalışmalar hatalıydı ve yazarların bazılarının araştırmaları hakkında bildirdikleri şeyleri etkileyen beyan edilmemiş önyargıları vardı" denildi.
Ayrıca, diğer çocukluk çağı aşılarının riski artırmadığı yönünde de kanıtlar bulunmaktadır.
Çeşitli yaşam deneyimleri
DSÖ, otistik insanların yeteneklerinin ve ihtiyaçlarının değiştiğini ve zamanla gelişebileceğini açıkladı. Bazıları bağımsız bir şekilde yaşayabilirken, diğerleri ciddi engellere sahiptir ve yaşam boyu bakım ve desteğe ihtiyaç duyarlar.
Otizm sıklıkla eğitim ve istihdam olanaklarını da etkilerken, aileler bakım ve destek sağlama konusunda önemli taleplerle karşı karşıya kalabiliyor.
BM Genel Sekreteri Guterres, hükümetlerin eşitliği garanti altına alan ve otizmli bireylerin topluma tam katılımını teşvik eden mevzuat ve politikalar benimsemesi gerektiğini vurguladı.
"Otizmli insanların gelişmek için eşit fırsatlara sahip olmasını sağlamak için kapsayıcı sağlık ve eğitim sistemlerine, çalışma ortamlarına ve kentsel tasarıma ihtiyacımız var" dedi.
"Dünya Otizm Farkındalık Günü'nde, otizmli hiçbir bireyin geride bırakılmadığı bir dünya yaratmaya kendimizi yeniden adayalım" diyerek konuşmasını sonlandırdı.
Çeşitliliğe bağlılık
BM, tarihi boyunca çeşitliliği kutlamış ve öğrenme farklılıkları ve gelişimsel engeller de dahil olmak üzere engelli kişilerin haklarını ve refahını desteklemiştir.
Örneğin, 2008 yılında yürürlüğe giren Engelli Hakları Sözleşmesi, evrensel insan haklarının herkes için geçerli olduğu temel ilkesini yeniden teyit etmektedir.
193 Üye Devleti 2008 yılında bir araya getiren BM Genel Kurulu, otizmli bireylerin toplumun ayrılmaz bir parçası olarak dolu dolu ve anlamlı hayatlar sürebilmeleri için yaşam kalitelerini artırmayı amaçlayan 2 Nisan'ı oybirliğiyle Dünya Otizm Farkındalık Günü olarak ilan etti.
Kaynak: BM Haberleri, New York, 02 Nisan 2025
