NEW YORK, 26 Mart 2026 - Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu (UNFPA), Ortadoğu'daki savaş kaynaklı küresel ulaşım yollarındaki aksaklıkların, dünyanın dört bir yanındaki insani krizlerdeki kadın ve kız çocukları için hayati önem taşıyan üreme sağlığı malzemelerinin teslimatını geciktirdiğini bugün dile getirdi. Kısa gecikmeler bile kadınların nitelikli bakım olmadan doğum yapmasına, tecavüz mağdurlarının tedavi için kritik fırsatı kaçırmasına veya sağlık tesislerinin temel ekipman eksikliği yaşamasına yol açabilir.
Özellikle Asya, Orta Doğu ve Afrika arasında deniz yoluyla yapılan sevkiyatlarda bir aya kadar varan gecikmeler gözlemleniyor. Etkilenen malzemeler arasında, güvenli doğumu desteklemek, obstetrik komplikasyonları yönetmek, doğum kontrolü sağlamak ve tecavüz mağdurlarına klinik bakım sunmak için ilaç ve ekipman içeren Üreme Sağlığı Kitleri de bulunuyor. Sağlık tesisleri için tıbbi ekipman ve operasyonel ve güvenlik ekipmanları (çadırlar dahil) da etkileniyor.
UNFPA' nın desteklediği on altı ülke*, 45 hastane için tasarlanan doğumhane ekipmanları, 28 sevk hastanesi için cerrahi ekipmanlar, 15 hastane için yardımlı doğum ekipmanları ve 1,2 milyondan fazla erkek prezervatifinin teslimatında gecikmeler yaşıyor. Bu gecikmeler, 18.000 hamile kadının güvenli doğum bakımına, 1.980 kadının düşük veya kürtajdan kaynaklanan komplikasyonlar için tedaviye, 30.400 cinsel şiddet mağdurunun acil tecavüz sonrası tedaviye ve 2.625 kadın ve kız çocuğunun doğum kontrol hizmetlerine erişimini engelleyecektir.
UNFPA Tedarik Zinciri Yönetimi Birimi Başkan Vekili Eric Dupont, “Çatışma, üreme ve anne sağlığı malzemelerini ulaştırmak için güvendiğimiz rotaları alt üst etti” dedi. “Lojistik darboğazlar, hızla artan nakliye maliyetleri ve uzayan transit süreleri nedeniyle, en savunmasız kadın ve kız çocuklarına ulaşma yeteneğimiz baskı altında. Her sevkiyat gecikmesi kadınların hayatını gereksiz yere riske atıyor ve her fiyat artışı, hayat kurtarıcı malzemelerden ve ekipmanlardan faydalanabilecek kız çocuklarının ve annelerin sayısını azaltıyor.”
UNFPA 'in insani yardım malzemelerinin çoğu, küresel bir lojistik merkezi olan Dubai üzerinden yönlendiriliyor; Dubai faaliyetlerine devam ediyor ancak taşıma kapasitesi önemli ölçüde azalmış durumda. Çatışma bölgesindeki Hürmüz Boğazı ve Süveyş Kanalı gibi önemli geçiş yollarından kaçınmak için taşıyıcılar gemilerini Afrika Boynuzu çevresinden dolaştırarak yeniden yönlendiriyor ve bu da teslimat sürelerini önemli ölçüde uzatıyor. Dubai, Doha ve Abu Dabi gibi önemli transit merkezleri de dahil olmak üzere hava kargo taşımacılığı da etkileniyor.
Aynı zamanda, konteyner başına 200 ila 4.000 dolar arasında değişen yeni "savaş riski" ek ücretleri, yüksek yakıt fiyatları ve sigorta maliyetleri nedeniyle ulaşım maliyetleri de hızla artıyor. Sonuç olarak, aynı finansman seviyesiyle daha az malzeme teslim edilebiliyor.
Tahmini 13.500 hamile kadın da dahil olmak üzere 1,2 milyondan fazla insanın yerinden edildiği Lübnan'da, yenilikçi çözümler, hayat kurtarıcı malzemelerin ihtiyaç sahiplerine ulaşmasını sağlamaya yardımcı oldu. Avrupa Birliği İnsani Hava Köprüsü aracılığıyla UNFPA, üreme sağlığı kitlerini günler içinde ve ücretsiz olarak teslim edebildi ve acil ihtiyaçlara hızlı bir şekilde yanıt verilmesini sağladı. Bu destek olmadan, standart deniz veya hava taşımacılığına dayanan sevkiyatların ulaşması muhtemelen haftalarca daha uzun sürecek ve maliyeti önemli ölçüde artacaktı. UNFPA bu kritik desteği memnuniyetle karşılıyor ve bağışçılar ve özel sektör de dahil olmak üzere ortaklarını, hayat kurtarıcı malzemelerin çatışmanın ortasında bile en savunmasız kişilere ulaşmasını sağlamak için bu tür yenilikçi çözümleri genişletmeye çağırıyor.
UNFPA, devam eden aksaklıklara yanıt olarak alternatif rotaları belirlemek, gelen sevkiyatları yeniden yönlendirmek ve kritik malzemeleri yeniden konumlandırmak için özel sektör ortakları ve ortak kuruluşlarla yakın işbirliği içinde çalışmaktadır. Tedarik aksamalarına hazırlık olarak UNFPA, acil durum malzemelerini küresel çapta birden fazla depoda saklamaktadır: üreme sağlığı ve kişisel hijyen kitleri Hollanda ve Türkiye'de, acil durum sahra hastaneleri Çin'de ve ambulanslar Cebelitarık'ta önceden konuşlandırılmıştır. Bu, UNFPA' nın büyük tedarik yolu aksamalarına rağmen operasyonlarını azaltılmış bir seviyede sürdürmesini sağlamıştır.
UNFPA, nerede olurlarsa olsunlar, kadınların ve kız çocuklarının ihtiyaç duydukları hayat kurtarıcı bakıma erişebilmelerini sağlamaya kararlıdır.
*Etkilenen ülkeler şunlardır: Burundi, Orta Afrika Cumhuriyeti, Küba, Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Etiyopya, Madagaskar, Mozambik, Nijerya, işgal altındaki Filistin toprakları, Somali, Güney Sudan, Sudan, Sri Lanka, Suriye, Uganda ve Yemen.
UNFPA Hakkında
Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu (UNFPA), 150'den fazla ülke ve bölgede kadınların, kız çocuklarının ve gençlerin haklarını ve tercihlerini savunmak için çalışan Birleşmiş Milletler cinsel ve üreme sağlığı kuruluşudur. Milyonlarca kadına, kız çocuğuna ve gence temel sağlık hizmetleri, şiddetten korunma ve bedenleri ve hakları hakkında hayati bilgiler ulaştırır. Ayrıca hükümetlerin değişen demografik yapıya yönelik planlama yapmalarına ve kapsayıcı ve dirençli toplumlar inşa etmelerine yardımcı olur.
Kaynakça
UNFPA Haftalık Bülteni, 26 Mart 2026
