Ülkeler Pandemi Anlaşması'nın önemli bir ekini müzakere ederken küresel kararlılık sergileniyor.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) üye devletleri, DSÖ Pandemi Anlaşması'nın önemli bir bileşeni olan Patojen Erişimi ve Fayda Paylaşımı (PABS) taslağı ekine ilişkin bir haftalık müzakere turu 14 Şubat 2026 tarihinde tamamladı.
Dünya Sağlık Örgütü Pandemi Anlaşması Hükümetlerarası Çalışma Grubu'nun (IGWG) - geçen yıl Dünya Sağlık Asamblesi (WHA) tarafından PABS ekini müzakere etmek üzere kurulan - beşinci toplantısı, 9-14 Şubat 2026 tarihleri arasında verimli görüşmelerin ardından hafta sonu sona erdi.
Dünyanın gelecekteki pandemilere hızlı ve etkili bir şekilde yanıt verebilmesi için, ülkelerin pandemi potansiyeli taşıyan patojenleri hızla tespit edebilmesi ve genetik dizilim bilgilerini ve materyallerini paylaşabilmesi gerekmektedir. Bu zamanında yapılan eylem, bilim insanlarının tanı testleri, tedaviler ve aşılar gibi temel araçların geliştirilmesini hızlandırmasını sağlar.
PABS sistemi, patojen materyallerinin ve genetik dizi verilerinin hızlı ve zamanında paylaşımını kolaylaştırarak ve bunlardan doğan faydaların da aynı şekilde hızlı, zamanında, adil ve eşitlikçi bir biçimde paylaşımını sağlayarak, halk sağlığı ihtiyacına dayalı olarak eşit erişimi teşvik etmek üzere tasarlanmıştır.
IGWG Bürosu eş başkanı Brezilya Büyükelçisi Tovar da Silva Nunes, “Ülkeler bu hafta bir kez daha Patojen Erişimi ve Fayda Paylaşımı ekini tamamlama konusundaki kararlılıklarını gösterdiler” dedi. “Artık metni sadeleştirmek ve daha tartışmalı unsurların gerekli istişareyi almasını sağlamak için net bir vizyonumuz var.”
Üye devletler, çalışmalarının sonucunu Dünya Sağlık Asamblesi'ne sunacakları Mayıs 2026 ayındaki son tarihe doğru ilerlerken, önümüzdeki ay müzakerelere yeniden başlayacaklar.
Birleşik Krallık'tan Hükümetlerarası Çalışma Grubu Bürosu eş başkanı Matthew Harpur, “Hükümetlerarası Çalışma Grubu'nun beşinci toplantısını tamamlarken, delegasyonlara ciddi ve yapıcı katılımları için teşekkür etmek istiyorum. Önemli farklılıkların devam ettiği açık, ancak neyin söz konusu olduğu konusunda ortak bir anlayış var” dedi. “Zaman daralırken, önümüzdeki haftalar kalan boşlukları kapatmak ve adil, etkili ve amaca uygun bir Patojen Erişimi ve Fayda Paylaşımı ekini sunmak açısından kritik önem taşıyacak.”
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) Pandemi Anlaşması, COVID-19 pandemisinin ortaya çıkardığı küresel zayıflıkları gidermek ve uluslararası koordinasyon ve iş birliğini güçlendirmek amacıyla geçen yıl üye devletler tarafından kabul edildi. Yasal olarak bağlayıcı bir uluslararası araç olan bu anlaşma, gelecekteki pandemiler karşısında dünyayı daha güvenli ve daha adil hale getirmeyi amaçlamaktadır.
Dünya Sağlık Örgütü Genel Direktörü Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus, “Geçen yıl Pandemi Anlaşması'nın kabul edilmesi küresel iş birliğinin büyük bir kanıtıydı ve bu ivmeyi sürdürmemiz gerekiyor. Ülkelerin gelecekteki pandemilerle birlikte, kolektif olarak yüzleşmesi gerektiği için güçlü çok taraflılık hayati önem taşıyor” dedi. “Kaydedilen istikrarlı ilerlemeyi göz önünde bulundurarak, bu yıl Mayıs ayındaki Dünya Sağlık Asamblesi'ne kadar Patojen Erişimi ve Fayda Paylaşımı ekinde bir anlaşmaya varacaklarından eminim.”
Ek metin üzerindeki müzakerelerin ve uzlaşma sağlamayı amaçlayan diyalogların yanı sıra, Üye Devletler özel sektör, akademi, laboratuvarlar ve sekans bilgi veri tabanlarından temsilciler de dahil olmak üzere ilgili paydaşlarla da temas kurdu.
Kaynak: DSÖ Basın Bülteni, Cenevre, 17 Şubat 2026
İlgili Sayfalar:
DSÖ Pandemi Anlaşması Üzerine Hükümetler arası Çalışma Grubu
DSÖ Pandemi Anlaşması
