DSÖ Genel Direktörünün “Bundibugyo Ebola Salgını” Bakanlar Bilgilendirme Toplantısı

Sayın Cumhurbaşkanı Cyril Ramaphosa (Güney Afrika),

Liderliğiniz ve Afrika CDC için önemli olan mali katkıyı duyurduğunuz için çok teşekkür ederim.

Sayın Başkan Mahmud Ali Yusuf (Cibutili Diplomat ve Afrika Birliği Komisyonu Başkanı)

Sayın Bakan Halid Abdül Gafar (Mısır Başbakan Yardımcısı ve Sağlık ve Nüfus Bakanı)

Afrika CDC Genel Müdürü Dr. Jean Kaseya (Kongo),

Değerli meslektaşlarım ve arkadaşlarım,

Başkan Ramaphosa'ya ve Başkan Youssouf'a liderlikleri için teşekkür ederim, ayrıca bu bilgilendirme toplantısını düzenlediği için kardeşim Dr. Jean Kaseya'ya da teşekkürlerimi sunarım.

Bildiğiniz gibi 24 Mayıs 2026 Pazar günü sabahın erken saatlerinde hem Kongo Demokratik Cumhuriyeti hem de Uganda Sağlık Bakanlarıyla görüştükten ve Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi'nin (Africa CDC) bildiriminden sonra, Kongo Demokratik Cumhuriyeti'ndeki Ebola salgınını uluslararası öneme sahip bir halk sağlığı acil durumu ilan ettim.

Salgın hızla yayılıyor.

Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde şu ana kadar 101 vaka doğrulandı ve 10 ölüm vakası teyit edildi. Ancak Kongo Demokratik Cumhuriyeti'ndeki salgının çok daha büyük olduğunu biliyoruz. Şu anda 900'den fazla şüpheli vaka ve 220 şüpheli ölüm var.

Geçtiğimiz Cuma günü (22 Mayıs), DSÖ ulusal düzeydeki risk değerlendirmemizi yüksekten çok yükseğe yükseltti. Risk değerlendirmemizi bölgesel düzeyde yüksek, küresel düzeyde ise düşük olarak sürdürmeye devam ediyoruz.

Kongo Demokratik Cumhuriyeti ile sınır komşusu olan ülkeler özellikle yüksek risk altındadır ve acil önlem almalıdır.

Uganda'da beş doğrulanmış vaka ve bir ölüm var.

Cumhurbaşkanı Museveni'nin virüsün daha fazla yayılmasını önlemek amacıyla Şehitler Günü anma törenini iptal etme kararındaki liderliğini takdir ediyorum. Bildiğiniz gibi, Şehitler Günü 2 milyona kadar insanı bir araya getiriyor.

DSÖ'nün Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi (Africa CDC) ve diğer birçok kuruluşla yakın işbirliği içinde desteklediği bu müdahalede gösterdikleri liderlikten dolayı Kongo Demokratik Cumhuriyeti ve Uganda hükümetlerine teşekkür ediyorum.

Cuma günü (23 Mayıs), Dünya Sağlık Asamblesi'nin oturumları çerçevesinde Afrika Sağlık Bakanlarıyla bir toplantı düzenleyerek onları bilgilendirdik ve harekete geçmeye çağırdık.

Tartışma sırasında, güven eksikliğinin olduğu durumlarda topluluk temelli müdahalelerin önemi vurgulandı.

DSÖ, Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi (CDC) ile birlikte kıta çapında bir Olay Yönetim Destek Ekibi kuruyor. Ayrıca hem Kongo Demokratik Cumhuriyeti hem de Uganda'nın ulusal planlarıyla ve ortaklarımızla uyumlu, çok kurumlu bir Stratejik Hazırlık ve Müdahale Planı'nı son haline getiriyoruz. IMST ve Stratejik Plan'da, önceki salgınlarda Afrika CDC ile olan deneyimimiz bulunmaktadır.

DSÖ, temas takibi, tedavi merkezlerinin kurulması, laboratuvar kapasitesinin güçlendirilmesi, vaka yönetimi, enfeksiyon önleme ve kontrolü, risk iletişimi, topluluk katılımı ve daha fazlasını içeren müdahalenin her aşamasında ulusal yetkililere destek vermek üzere sahada bulunmaktadır.

Ayrıca DSÖ Acil Durumlar Yedek Fonu'ndan 3,9 milyon ABD doları tutarında kaynak da serbest bıraktık.

Yarın (27 Mayıs), Dünya Sağlık Örgütü Sağlık Acil Durumları Programı Yürütücü Direktörü Dr. Chikwe Ihekweazu ile birlikte Kongo Demokratik Cumhuriyeti'ne seyahat edeceğim.

Bu salgını özellikle zorlu kılan çeşitli yönleri var.

Birincisi, salgının tespitindeki gecikme, şu anda çok hızlı yayılan bir salgınla mücadele etmek zorunda kaldığımız anlamına geliyor. Operasyonlarımızı acilen artırıyoruz, ancak şu anda salgın kontrolümüzden daha hızlı ilerliyor.

İkinci olarak, bildiğiniz gibi, Ituri ve Kuzey Kivu illeri son aylarda yoğunlaşan çatışmalar nedeniyle oldukça güvensiz durumda ve 100.000'den fazla insan yerinden edildi. Yerel halk arasında dış yetkililere karşı önemli bir güvensizlik de bulunmaktadır. Geçtiğimiz hafta sağlık tesislerinde iki güvenlik olayı yaşandı. Etkilenen topluluklarda güven inşa etmek, başarılı bir müdahale için kritik öneme sahiptir ve en yüksek önceliklerimizden biridir.

Üçüncüsü, Bundibugyo virüsü için onaylanmış herhangi bir aşı veya tedavi yöntemi bulunmamaktadır. Bundibugyo hastalığının daha önce sadece iki kez salgını yaşanmıştır; biri 2007'de Uganda'da, diğeri ise 2012'de Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde.

Geçtiğimiz hafta DSÖ, aşılar, tedavi yöntemleri ve tanı araçlarına ilişkin geliştirme aşamalarını gözden geçirmek üzere geçici Tıbbi Karşı Önlemler Ağı çatısı altında çeşitli ortak kuruluşların liderlerini bir araya getirdi.

DSÖ, klinik denemelerde ilerletilmesi için iki monoklonal antikorun önceliklendirilmesini tavsiye etti. Ayrıca, yüksek riskli temaslı kişiler için maruziyet sonrası profilaksi olarak antiviral obeldesivir'in klinik bir denemede değerlendirilmesini de öneriyoruz.

Bu klinik çalışma şu anda Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi (Africa CDC) ve Filovirüsler Üzerine İşbirliğine Dayalı Açık Araştırma Konsorsiyumu (Collaborative Open Research Consortium on filoviruses) ile ortaklaşa geliştirilmektedir. Ortaklarımızla geliştirme ve üretim aşamasındaki aday aşılar hakkında da görüşmeler yürütüyoruz.

Sayın Büyükelçiler,

Son derece ciddi ve zorlu bir salgınla karşı karşıyayız. Durum düzelmeden önce daha da kötüleşecek.

Ama biz bu virüsü biliyoruz ve onu nasıl durduracağımızı da biliyoruz. Daha önceki tüm Ebola salgınlarını durdurduk ve bunu da durduracağız.

Cumhurbaşkanı Ramaphosa'nın da söylediği gibi, bu ancak birlik içinde başarılabilir. Asıl soru, bunu ne kadar hızlı yapabileceğimiz ve bunu yapmadan önce daha kaç can kaybının yaşanacağıdır.

DSÖ, Kongo Demokratik Cumhuriyeti ve Uganda hükümetlerinin liderliğinde, Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi (Africa CDC) ve diğer tüm ortaklarla birlikte çalışmaya tamamen kararlıdır.

Bu salgını kontrol altına alana kadar durmayacağız. Bu fırsat için ve liderliğiniz için bir kez daha teşekkür ederim.

Editör Notu: Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi (Africa CDC), üye devletlerin halk sağlığı girişimlerini desteklemek ve kıta genelindeki sağlık kurumlarının hastalık tehditlerini tespit edip müdahale etme kapasitesini güçlendirmek amacıyla kurulmuş özerk bir Afrika Birliği uzmanlık kurumudur. 2016 yılında kuruldu. Merkezi Etiyopya'nın başkenti Addis Ababa'da bulunmaktadır. Kurumun Genel Direktörü Dr. Jean Kaseya'dır.

Tek Sağlık Haber Ekibi

26 Mayıs 2026