9. Dünya Tek Sağlık Kongresi Sonuç Bildirgesi

Gerçekten küresel bir uzman buluşması, sahadaki Tek Sağlık uygulamalarının savunucuları için bir platform sağlıyor ve bir eylem çağrısı başlatıyor

Portekiz’in Lizbon kentinde 4-7 Eylül 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilen 9. Dünya Tek Sağlık Kongresi, 107 ülkeden 1.300'den fazla uzmanın bir araya gelmesini sağladı Portekiz'de UNESCO himayesinde gerçekleşen kongrede neredeyse 600 bilimsel poster ve 80'den fazla oturum yer aldı.

Tek Sağlık için ortak bir savunuculuk sözüyle küresel topluluğu harekete geçirerek ve karar vericileri Tek Sağlık taahhütlerini finansman ve politika uygulamasına dönüştürmeye çağıran bir Ortak Bildiri ve Eylem Çağrısı yayınlandı.

10. Dünya Tek Sağlık Kongresi, Okyanusya'yı temsil eden Avustralya’nın Brisbane kentinde 10 ile 13 Ekim 2028 tarihleri arasında yapılmasına karar verildi.

Lizbon'da en ileri düzeyde bilimsel kanıtlar ve yönetişim modellerini paylaşmak üzere 1.300'den fazla önde gelen Tek Sağlık bilimi ve politika uzmanı bir araya geldi. Etkinlikte yaklaşık 600 bilimsel poster yer aldı ve ana konuşmalar, panel tartışmaları ve atölye çalışmaları dahil olmak üzere 80'den fazla oturum düzenlendi.

9. Dünya Tek Sağlık Kongresi, UNESCO himayesiyle gerçekleştirildi ve Sürdürülebilir Kalkınma için Uluslararası Bilimler On Yılı kapsamında desteklendi. UNESCO Etik, Araştırma ve Teknoloji Bölümü Direktörü Shaofeng Hu, "Tek Sağlık eğitim sistemlerine yerleştirilmelidir - sınıflara ve üniversitelere ulaşmalıdır" diye vurguladı. Gelecek neslin insan, hayvan ve çevre sağlığı arasında bütüncül düşünebilmesini sağlamak "yapabileceğimiz en önemli katkılardan biridir". Kongre boyunca yapılan tartışmalar, yerli halkların ve yerel toplulukların geleneksel bilgisinin dahil edilmesinin önemini vurguladı. PREZODE Genel Sekreteri Elisabeth Betsi Dibongue tarafından özetlendiği şekilde: "riskle karşı karşıya olan insanların çözümü kendilerinin şekillendirdiği durumda önleme daha iyi sonuç verir."

Bilimsel Oturum (Scientific Track) ve Bilim-Politika Arayüzü Oturumu (Scientific Policy Interface Track) ile program, yönetişim ve uygulama için en ileri düzey bilim, modeller ve en iyi uygulamaları öne çıkardı ve bilimin karar vericilere ulaşmasını sağlama üzerine bir odak içerdi.

Zorlu bir küresel bağlamda, küresel sağlık dayanıklılığı ve güvenliğinin sağlanmasında bir Tek Sağlık yaklaşımının önemi vurgulandı; biyo-sağlık tehditlerinin daha fazla entegrasyonu ve güçlendirilmiş biyogüvenlik ihtiyacının kabulü dile getirildi.

2015'ten bu yana ilk kez Avrupa'da düzenlenmesi dolayısıyla Avrupa'da Tek Sağlık uygulamalarına özel bir vurgu yapıldı. Avrupa Komisyonu ve Avrupa Parlamentosu temsilcileri, European Union Cross-agency One Health Task Force'un beş ajansına katılarak parçalanmayı aşma, yapısal iş birliğini yerleştirme ve "çeşitlilik içinde birlik" konusundaki ilerlemeyi değerlendirdi.

Kongre, Tek Sağlık camiasının ortak sesini harekete geçirmek amacıyla bir WOHC2026 Joint Statement and Call to Action başlattı; Tek Sağlık için ortak bir savunuculuk sözü ve karar vericilere yönelik şu çağrıda bulunuyor:

• Sıhhat, sürdürülebilirlik ve adaletle ilgili uluslararası sözleşmelerin üzerinde anlaşılmış hedeflerine ulaşın
• Tek Sağlık araştırmalarını finanse edin ve Tek Sağlık bakış açısıyla uygulanabilir politikaları hayata geçirin
• İnsan, hayvan, bitki ve ekosistem sağlığını bütünleştirmenin küresel sağlık güvenliği ve hastalık önleme dayanıklılığı için hayati olduğunu resmen tanıyın.

Kongre, Springer Nature ve One Health Outlook Journal tarafından desteklenen iki prestijli ödülün takdimiyle olağanüstü bilimsel katkıları kutlayarak sona erdi. Saunan Thomas, DVM, "Environmental Drivers of Antimicrobial Resistance in Aquaculture: A Comparative Governance Analysis of Caneda and Moray" başlıklı araştırmasıyla En İyi Sözlü Sunum ödülünü kazandı ve Kimberly Edwards, Kamboçya'da insan A/H5N1 vakalarının yeniden ortaya çıkışı ve yeni reassortant clade 2.3.2.1e bulaşmasına ilişkin araştırmasıyla En İyi Poster ödülünü aldı.

Dönüştürücü disiplinlerarası liderliğin öneminin tanınmasıyla Carlos Gonçalo das Neves, One Health Champion Award ile onurlandırıldı. Kongreyi değerlendirirken, Kongrenin "sözden eyleme gerçekten geçtiğimizin gerçek bir kanıtı olduğunu" belirtti ve tüm katılımcıların katkısını kutladı: "bu ödül, son dört gündür dünyada günlük olarak yapmaya çalıştığımız şeyi gösteren hepimizi tanıyor: gerçek sorunları çözmeye yardımcı olan çözümleri uygulamak, karmaşık zorluklara yanıt vermek ve bu gezegende yaşama ve paylaşma biçimimizi iyileştirmek."

10. Dünya Tek Sağlık Kongresi, 10 ile 13 Ekim 2028 tarihleri arasında Brisbane'de gerçekleştirecek. Okyanusya'yı temsil eden Avustralya'da düzenlenecek 10. Dünya Tek Sağlık Kongresi, kapasite inşa etme, eşitliği ilerletme ve herkes için daha sağlıklı, daha dayanıklı bir gelecek şekillendirme konusunda katalizör olmayı hedefliyor; yerli ve First Nations bilgilerini ve daha geniş Pasifik bölgesi ile küçük ada devletlerinin perspektifini ön plana çıkaracak.

Alıntılar:

Emmanuelle Soubeyran, Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü Genel Direktörü 

"Tek Sağlık vaadini gerçekleştirmek güven, kapasite yatırımı, bilgi paylaşımı, siyasi liderlik ve sektörler içinde ve ötesinde uygulamaya sürdürülebilir bağlılık gerektirir. Bu nedenle sınırların ötesine geçerek gücümüzü birbirine bağlayalım."

Avrupa Komisyonu Sağlık ve Gıda Güvenliği Genel Direktörü. Sandra Gallina

"Avrupa Sağlık Birliği ortaklığa dayanılarak inşa edilmiştir; Tek Sağlık'ın da böyle olması gerekir. Hastalıklar, iklim değişikliği ve antimikrobiyal direnç sınırları aşıyor, bu yüzden yanıtımızın da sınırları aşması gerekiyor."

Jomana Musmar, AMR Strategic Coalition

"Bilim insanları olarak, mesajımızı sadeleştirebilmemiz ve tüm dinleyici kitlelerine uyarlayabilmemiz çok önemlidir; böylece elde etmek istediğimiz en önemli şeyi, güveni, kazanabiliriz."

global One Health Community Hakkında

global One Health Community (GOHC), hızla değişen bir dünyada bilim ile politika arasındaki köprüleri kurmaya ve iletişimi güçlendirmeye yönelik Tek Sağlık seslerini bir araya getiren benzersiz, bağımsız ve küresel bir topluluktur. global One Health Community'nin hedefleri şunlardır:

• İnsanların, hayvanların ve onların çevrelerini iyileştirmek için sektörel kesimler arası ve iş birliğine dayalı bir yaklaşımı teşvik etmek;
• Zoonozlara ve vektör kaynaklı bulaşıcı hastalıklara yönelik bilimsel araştırmaları teşvik etmek;
• Araştırmacılar arasında veri paylaşımını kolaylaştırmak ve sinerjiler oluşturmak;
• Yeni bilimsel bulguları ilgilenebilecek herkese yaymak ve 'çevirisini' yaparak anlaşılır hâle getirmek;
• Bu yeni bilimsel bulguları iletmek ve “Tek Sağlık” konularında geniş çapta iletişim kurmak;
• Genç araştırmacıların eğitimi;
• Paydaş iletişimini geliştirmek;
• Bir Tek Sağlık yaklaşımı için savunuculuk yapmak; ve
• Bilim ve politika arasındaki arayüzü kolaylaştırmak.

Tek Sağlık Haber Ekibi

14 Eylül 2026