Son 50 yılda, sıradan insanların kendilerini, çocuklarını ve topluluklarını kızamık, difteri, boğmaca, çocuk felci ve rotavirüs gibi hastalıklardan korumayı seçmeleri sayesinde aşılar 150 milyondan fazla insanın hayatını kurtardı. (Foto: UNICEF- Küba'daki bir sağlık merkezinde bir çocuğa çeşitli hastalıklara karşı aşı yapılıyor)
24-30 Nisan tarihleri arasında düzenlenen Dünya Aşı Haftası boyunca, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve ortakları, yaşamın her aşamasında aşıların faydalarının yanı sıra sıtma, HPV, kolera, dang humması, menenjit, RSV, Ebola ve mpox'a karşı denenmiş ve test edilmiş aşılara yol açan bilimsel atılımları vurguluyor.
2026 yılı, herkesin hayat kurtaran aşılardan faydalanabilmesini sağlamayı amaçlayan, DSÖ öncülüğünde yürütülen küresel bir girişim olan 2030 Aşılama Gündemi' nin orta noktasıdır. Şimdiye kadar kaydedilen ilerlemeyi değerlendirmek üzere yayınlanan bir raporda, COVID-19 pandemisi, jeopolitik istikrarsızlık, iklim değişikliği ve sınırlı finansman gibi benzeri görülmemiş zorluklara rağmen, son beş yıldaki aşılama çalışmalarının milyonlarca ölümü önlediği tespit edilmiştir.
Ancak hedeflerin çoğu hâlâ yolundan sapmış durumda ve birçok ülkede rutin kapsama, eşitlik ve salgın önleme konularında sürekli eksiklikler mevcut.
Dünya Sağlık Örgütü, daha sürdürülebilir ulusal programlar oluşturmak, temel sağlık hizmetleriyle daha güçlü entegrasyon sağlamak ve küresel sağlık kuruluşları ve ortakları tarafından daha fazla önceliklendirme yapmak için yenilenmiş taahhütler çağrısında bulunuyor.
Çocuklar için büyük sonuçlar
Dünya Sağlık Örgütü (WHO), Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF ) ve Aşı İttifakı (GAVI) ile birlikte 24 Nisan 2026 Cuma günü, büyük ölçüde COVID-19 pandemisinin yol açtığı aşılama oranlarındaki düşüşleri ele almak için başlatılan tarihi uluslararası bir girişim olan "Büyük Yakalama" nın (The Big Catch-Up) , 2023'te başlatılmasından bu yana 36 ülkede bir ila beş yaş arası yaklaşık 18,3 milyon çocuğa ulaştığını duyurdu.
Kampanya ayrıca, çocuk felcinin ortadan kaldırılmasına yönelik önemli bir müdahale olarak, aşılanmamış ve eksik aşılanmış çocuklara 23 milyon doz inaktif çocuk felci aşısı (IPV) sağladı. Girişimin, en az 21 milyon çocuğu aşılama hedefine ulaşması bekleniyor.
Birleşmiş Milletlerin New Jersey'den yayınlayacağı video habere dikkat edin. Haberde bir aile, aşıların toplumun en küçük üyelerini nasıl koruduğunu ve onların sadece çocuk olabilecekleri kadar güvende büyümelerine nasıl olanak sağladığını anlatıyor. Haber önümüzdeki hafta BM Haberlerinde yayınlanacak.
Bir aşının güvenli olduğunu nasıl anlarız?
- Bir ülkede herhangi bir aşı kullanıma sunulmadan önce titiz testlerden geçer.
- Laboratuvarda olumlu sonuçlar elde edilirse, üretici klinik denemeler yürütmek için başvuruda bulunabilir. Bu denemeler genellikle birkaç bin aşılanmış sağlıklı gönüllüyü içerir ve ulusal düzenleyici otoriteler tarafından dikkatle izlenir.
- Aşılar uygulamaya konulduktan ve kullanılmaya başlandıktan sonra, yetkililer potansiyel endişeleri tespit etmek ve bunlara derhal müdahale etmek için sürekli olarak izleme yaparlar. Olumsuz bir olay meydana gelmesi durumunda, ayrıntılar toplanır ve bağımsız bir uzman grubu, bu olayın aşılarla mı yoksa başka nedenlerden mi kaynaklandığını değerlendirir.
Kaynakça
Kaynak: BM Haberleri, Cenevre-New York, 24 Nisan 2026
Notlar/Diğer
Aşı güvenliği hakkında daha fazla bilgiyi WHO aşı bölümü) buradan ulaşabilirsiniz.
