Amerika Kıtasında Tek Sağlık İçin İlk Bölgesel Ortak Bildiri imzalandı

FAO, WOAH, PAHO/WHO ve UNEP ile bölgesel ortaklar; zoonozlar, gıda güvenliği, iklim değişikliği, biyolojik çeşitlilik kaybı ve antimikrobiyal direnç karşısında koordinasyonu güçlendirecek ortak bir bildiri yayımladı.

Amerika kıtasında insan, hayvan, bitki ve çevre sağlığını birlikte ele alan Tek Sağlık yaklaşımının kurumsal düzeyde güçlendirilmesi için önemli bir adım atıldı. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü (WOAH), Pan Amerikan Sağlık Örgütü/Dünya Sağlık Örgütü (PAHO/WHO) ve Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP), bölgesel kuruluşlarla birlikte ilk ortak Tek Sağlık bildirisini imzaladı.

Bildiri, Dünya Zoonozlar Günü olan 6 Temmuz 2026’da kamuoyuna duyuruldu. Dörtlü Ortaklığa Amerika kıtasında Inter-American Institute for Cooperation on Agriculture (IICA) ile Regional International Organization for Plant and Animal Health (OIRSA) eşlik etti. Ortak açıklama, bölgede Tek Sağlık için bu kapsamda imzalanan ilk bölgesel anlaşma olarak tanımlandı.

Belge; zoonotik hastalıklar, gıda güvenliği riskleri, iklim değişikliğinin sağlık üzerindeki etkileri, biyolojik çeşitlilik kaybı, çevre kirliliği, ekosistem bozulması ve antimikrobiyal direnç gibi sektör ve ülke sınırlarını aşan tehditlere karşı koordineli eylem çağrısında bulunuyor. Bu sorunların sağlık, tarım, veterinerlik ve çevre kurumlarının ayrı ayrı yürüttüğü çalışmalarla yeterince yönetilemeyeceği vurgulanıyor.

Ortak bildiri, yalnızca kurumlar arasında niyet beyanıyla sınırlı kalmıyor. Ülkelerin Tek Sağlık faaliyetlerini önceliklendirebilmesi ve uygulayabilmesi için yönetişim, mevzuat, kurumsal gelişim, kapasite oluşturma, kamu-özel iş birliği ve veri, kanıt ve bilgi paylaşımı alanlarında bölgesel iş birliğinin geliştirilmesini öngörüyor.

Açıklamada hayvan sağlığı sistemlerinin salgınlara, özellikle de pandemi potansiyeli taşıyan hastalıklara karşı ilk savunma hatlarından biri olduğu belirtiliyor. Bu sistemlerin kamu planlaması ve yatırımlarına yeterince dâhil edilmemesi, Tek Sağlık yaklaşımının uygulamadaki etkisini sınırlandırabilecek bir unsur olarak değerlendiriliyor.

Amerika kıtasındaki bu girişim, Tek Sağlığın yalnızca kavramsal bir çerçeve olmadığını; uluslararası kuruluşlar, hükümetler, akademi, sivil toplum ve özel sektör arasında işleyen kalıcı koordinasyon mekanizmalarına ihtiyaç duyduğunu gösteriyor. Bildirinin asıl değeri, ortak sağlık tehditlerini ortak veri, mevzuat, kapasite ve yatırım gündemine dönüştürme iradesinde yatıyor.

Tek Sağlık açısından neden önemli?

Tek Sağlık yaklaşımının etkili olabilmesi için insan sağlığı, veterinerlik, tarım ve çevre kurumlarının yalnızca kriz sırasında değil; planlama, mevzuat, veri paylaşımı, bütçeleme ve kapasite geliştirme aşamalarında da birlikte çalışması gerekir. Amerika kıtasındaki ortak bildiri, Tek Sağlığı bilimsel bir fikirden kurumsal bir yönetişim modeline dönüştürmeye yönelik somut bir bölgesel adımdır.

Tek Sağlık Haber Ekibi

9 Ağustos 2026