Antimikrobiyal Dirence Karşı Yeni Küresel Yol Haritası: 2026–2036 Döneminin Merkezinde “Tek Sağlık” var.

Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü (WOAH) üyeleri, antimikrobiyal dirence karşı 2026–2036 dönemini kapsayan güncellenmiş Küresel Eylem Planı’nı 20 Temmuz 2026 tarihinde kabul etti. Plan; insan, hayvan, bitki ve çevre sağlığını birlikte ele alan koordineli bir Tek Sağlık yanıtı öngörüyor.

Antimikrobiyal dirençle mücadelede önümüzdeki on yılın küresel çerçevesini belirleyen önemli bir adım atıldı. Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü (WOAH) üyesi 183 ülke, 21 Mayıs 2026 tarihinde gerçekleştirilen 93. Dünya Delegeler Asamblesi’nde Antimikrobiyal Dirence Karşı Güncellenmiş Küresel Eylem Planı’nı kabul etti. WOAH bu kararı 20 Temmuz 2026 tarihinde kamuoyuna duyurdu.

2026–2036 dönemini kapsayan plan, antimikrobiyal direnci yalnızca insan sağlığı alanında ortaya çıkan bir tedavi sorunu olarak değerlendirmiyor. İnsan, hayvan, bitki ve çevre sağlığının karşılıklı bağımlılığını temel alan Tek Sağlık yaklaşımı, planın ortak vizyonunu ve stratejik yönünü oluşturuyor.

Plan altı stratejik hedef etrafında yapılandırıldı: farkındalığın ve uygun davranış değişikliğinin desteklenmesi; sürveyans sistemleri ile laboratuvar ağlarının güçlendirilmesi, enfeksiyonların önlenmesi ve kontrolü; antimikrobiyallere adil erişim, uygun kullanım ve güvenli bertaraf; araştırma ve yeniliğin hızlandırılması, çok sektörlü yönetişim, sürdürülebilir finansman ve hesap verebilirliğin güçlendirilmesi.

Güncellenmiş plan, Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP), Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve WOAH’ tan oluşan Dörtlü Ortaklığın yanı sıra üye ülkeler, teknik uzmanlar ve farklı sektörlerden paydaşların katkılarıyla hazırlandı. WHO üye devletlerinin de planı Dünya Sağlık Asamblesi’nde kabul etmesi, sektörler arasında ortak hareket iradesini güçlendirdi.

Bundan sonraki aşama, küresel hedeflerin ülke ve bölge düzeyinde uygulamaya dönüştürülmesi olacak. Dörtlü Ortaklık, sektörler arası uygulama rehberleri ile ilerlemeyi izleyecek ortak bir izleme ve değerlendirme çerçevesi üzerinde çalışıyor. WOAH ayrıca veteriner hizmetleri ve hayvan sağlığı sistemlerinde uygulamayı desteklemek amacıyla bilgilendirici çalışmalar planlıyor.

Yeni yol haritası, antimikrobiyallerin etkinliğini gelecek kuşaklar için korumanın yalnızca sağlık kuruluşlarının değil; veterinerlik, tarım, gıda sistemleri, çevre yönetimi, araştırma ve kamu politikalarının ortak sorumluluğu olduğunu bir kez daha ortaya koyuyor.

Tek Sağlık açısından neden önemli?

Antimikrobiyal direnç; hastanelerdeki ilaç kullanımından hayvancılığa, tarımsal üretimden atık yönetimine ve çevresel yayılıma kadar uzanan bir sistem sorunudur. Bu nedenle tek bir sektörde alınan önlemler kalıcı sonuç üretmekte yetersiz kalabilir. Güncellenmiş planın temel değeri, insan sağlığı, veterinerlik, bitki sağlığı ve çevre alanlarını ortak hedefler, sürveyans mekanizmaları ve hesap verebilirlik ölçütleri etrafında bir araya getirmesidir.

Tek Sağlık Haber Ekibi

9 Ağustos 2026